Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๙
๓.๔ รู้รั กษา
จากการศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพของพิธีกรรมแซนโดนตา ตามหลัก “รู ้จัก” ซึ่ ง
ปรากฏผลว่าสภาพของพิธีแซนโดนตาในปัจจุ บันกําลังผิ ดเพี้ ยนไปจากคุ ณค่าหรือความหมายที่แท้จริ งของ
พิ ธีกรรม ถึงแม้จะมีการส่ งเสริ ม อนุ รักษ์โดยองค์กรต่างๆ ทั้ งภาครัฐและภาคเอกชน แต่ก็ ไม่ได้ส่ งเสริ มใน
ส่ วนของคุณค่าที่แท้จริ ง ดังนั้นการที่จะอนุรั กษ์ หรื อรักษาพิ ธีกรรมแซนโดนตาให้ย ั่ งยืนอย่างแท้จริ งนั้ น ต้อง
ใช้วิธี “ต้นไม้แห่งคุณค่า” เพื่ อปลูกฝั งให้คนในชุ มชน โดยเฉพาะเยาวชนซึ่ งจะเป็ นผู ้ สื บสานพิธีกรรมต่อไปใน
อนาคตได้เข้าใจในเนื้ อหา/คุณค่า/ความหมายของพิธีกรรมอย่างแท้จริ ง และสามารถอนุ รักษ์ สื บสานพิธี กรรม
ให้ย ั ่ งยืนต่อไป
ข้ อสรุป
การศึ กษา เรื่องการมี ส่ วนร่วมของเครื อข่ายวัฒนธรรมและชุมชนในการบริ หารจัดการ
วัฒนธรรม : กรณีศึ กษา พิธีแซนโดนตา อําเภอขุขันธ์ จังหวัดศรี สะเกษ นี้ สามารถสรุ ปผลการศึ กษาได้ดังนี้
๑. สํานักงานวัฒนธรรมจังหวัดศรี สะเกษ สภาวัฒนธรรมจังหวัดศรี สะเกษ สภาวัฒนธรรม
อําเภอขุขันธ์ เครือข่ายทางวัฒนธรรม ตลอดจนชุมชน เกิ ดกระบวนการทํางานแบบมีส่ วนร่วมในการ
ดําเนินงาน อย่างเป็ นรู ปธรรม ตั้งแต่ขั้นตอนการร่ วมคิด ร่ วมตัดสิ นใจ ร่วมวางแผน ร่ วมปฏิ บัติ และร่วม
ติ ดตามประเมินผล โดยเคารพการตัดสินใจของคนในชุ มชนซึ่ งเป็ นเจ้าของวัฒนธรรม
๒. พิ ธีกรรมแซนโดนตาซึ่ งเป็ นพิธีกรรมที่มีรากฐานมาจากความเชื่ อในเรื่องผีโดยเฉพาะผี
บรรพบุรุษ คุ ณค่าของพิธีกรรมคื อ การสร้างความสัมพันธ์ ในครอบครัว/ชุมชน และการปลูกฝั งการพึ่ งตนเอง
ทางเศรษฐกิ จ ปัจจุบันได้รับการส่ งเสริ มให้เป็ นประเพณีประจําของอําเภอขุขันธ์ ซึ่ งกําหนดให้จัดก่อนวันทําพิธี
จริ ง ๒ วัน ซึ่ งกิ จกรรมที่จัดจะเห็นเฉพาะรู ปแบบบางส่ วนของพิธีกรรมจริ งเท่านั้ น แต่กิจกรรมบางอย่างก็
ส่ งผลให้พิ ธีกรรมผิดเพี้ ยนไป เช่น การจัดประกวดขบวนแห่ การประกวดข้าวต้มมัด การประกวดกล้วย ฯลฯ
ซึ่ งในอนาคตหากไม่มีการส่งเสริ มโดยมุ่งเน้นที่ คุณค่าและเนื้ อหาของพิธีกรรมอย่างแท้จริ งก็อาจทําให้พิ ธีกรรม
ดังกล่าวคงเหลือเพี ยงรู ปแบบที่ไม่ได้ทําหน้าที่ตามบทบาทที่แท้จริ ง จนกระทั ่งอาจสูญหายได้
๓. กระบวนการในการศึกษาเรื่ องดังกล่าวนี้ ได้มีการจัดเวทีเสวนาโดยเปิ ดโอกาสให้คนใน
ชุ มชนกลุ่มต่างๆ ได้มาร่วมแลกเปลี่ ยนเรี ยนรู้ ทําให้คนในชุ มชนเกิดความตระหนักในคุณค่าของพิธีกรรม
ร่ วมกันเสนอแนะหาแนวทาง และดําเนินการอนุ รักษ์พิธีกรรมดังกล่าวต่อไป