Page 30 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๓
เครื่ องดื่ม ได้แก่ เหล้า นํ้ าอัดลม นํ้ าเปล่า ฯลฯ
เครื่ องนุ่งห่ ม ได้แก่ ผ้าถุง ผ้าโสร่ ง เสื้ อ ฯลฯ
เครื่ องประดับและเครื่องใช้อื่นๆ เช่ น สร้อยทอง กระจก หวี แป้ ง ฯลฯ
ซึ่ งทั้งหมดนี้ ต้องเตรี ยมให้แล้วเสร็ จตั้ งแต่วันแรม ๑๓ คํ่า พอถึงเช้าวันแรม ๑๔ คํ่า ซึ่ งเป็ น
วันเริ ่มประกอบพิ ธี เจ้าบ้านจะเตรี ยมสถานที่โดยการปูที่นอนนุ่ มและปูทับด้วยผ้าขาวไว้ตรงบริ เวณห้องโถง
กลางบ้าน จากนั้ นนําเครื่ องบวงสรวงเซ่ นไหว้จัดเป็ นสํารับวางบนฟูกนั้ น เมื่อตั้ งเครื่องบวงสรวงเซ่ นไหว้เสร็จ
ก็จะมี ลูกหลานที่แยกครอบครัวออกไปนําทยอยเครื่องบวงสรวงมาสมทบ จนกระทั่งถึงเวลา ๑๗.๐๐ น. ผู ้ เป็ น
ประธานในการประกอบพิธี คือ ปู่ หรื อ ตา หรื อ ย่า หรื อ ยาย ที่อาวุโสที่สุ ดในครอบครัว ก็จะเรียก
ลูกหลานมานั ่งล้อมวงเครื่ องเซ่นไหว้นั้ น และเริ่ มทําพิธีโดยการจุดธูปเที ยนปักที่เชิงกระถางธู ปและเชิงเทียน
และจุดธูปอี กจํานวนหนึ่ งปักที่เครื่ องเซ่นไหว้จนครบ และนํากล่าวคําบูชาพระรัตนตรัย จากนั้ นตั้งนะโม ๓
จบ และสวดชุมนุมเทวดาเพื่อให้มาเป็ นสักขีพยานในพิ ธี จากนั้ นผู้ นําประกอบพิธีจะทําพิธี กรวดนํ้ าโดยรินนํ้ า
สะอาดลงในภาชนะที่เตรียมไว้พร้อมกับกล่าวเชิญดวงวิญญาณของบรรพบุรุ ษที่ล่วงลับไปแล้ว โดยระบุชื่ อ
นามสกุล และโดนตาซึ่ งหมายถึงบรรพบุรุษซึ่ งล่ วงลับไปนานมากจนไม่สามารถกล่าวถึ งชื่อ นามสกุลได้ ใน
การนี้ ลูกหลานและญาติ ๆที่นั ่งล้อมวงอยู่นั้ นก็จะช่วยกันเรี ยกขานด้วยให้มารับเครื่ องเซ่นไหว้ที่ลู กหลานจัดเตรี ยม
มานี้ หลังจากนั้ นประมาณ ๑๐-๑๕ นาที ซึ่งถื อว่าบรรพบุรุ ษมารับเครื่ องเซ่นไหว้จนอิ ่ มหนําสําราญแล้ว ก็จะ
กรวดนํ้ าอีกครั้ งเพื่อเป็ นการลาบรรพบุรุษ
การทําพิธีเซ่นไหว้นี้ จะกระทําประมาณ ๓ ครั้ ง คือ ครั้ งแรกเมื่ อเวลาประมาณ ๑๗.๐๐ น.
ครั้ งที่สองเวลาประมาณ ๑๘.๐๐ น. และครั้ งที่สาม เวลาประมาณ ๑๙.๐๐ น. แต่ก็สามารถยืดหยุ่นได้ เพื่อให้
ลูกหลานและญาติ ทั้ งหมดได้ทําพิธีเซ่ นไหว้อย่างทั ่ วถึง โดยเฉพาะผู ้ ที่อยู่ห่ างไกลเดินทางมาถึงล่ าช้า จากนั้ นก็จะ
ถอยสํารับกับข้าวมารับประทานร่ วมกันในหมู่ญาติพี่ น้อง จะคงข้าวปลาอาหารในสํารั บไว้เฉพาะที่ไม่ เน่าเสีย
เป็ นบางอย่างเท่านั้ น
จากนั้ นเมื่อถึงเวลาประมาณ ๑๙.๐๐ น. ผู ้ เฒ่าผู ้ แก่ ในครอบครัวจะนําลูกหลานไปวัดเพื่อรับศี ล
และฟั งพระเจริญพระพุทธมนต์ โดยมีการจุดธู ปเทียนเชิญดวงวิญญาณของโดนตาหรื อบรรพบุรุษไปวัดด้วย
เมื่อกลับจากวัดก็จะมาช่วยกันเตรี ยมสิ่งของ และข้าวปลาอาหารสําหรับพิธีในช่วงเช้าตรู่ ของวันรุ่ งขึ้น จึ งแยก
ย ้ายกันไปพักผ่อน
จนกระทั่งถึงเวลา ๐๕.๐๐ น. ของวันรุ่ งขึ้ นซึ่ งเป็ นวันแรม ๑๕ คํ่า สมาชิกในครอบครัวจะ
พากันนําอาหารคาว หวานซึ่ งจัดเป็ นสํารับ เรี ยกว่า “บายตะเบิดตะโบร” และ “บายเบ็น” (อาหารสําหรับโดน
ตา) แห่ไปวัดโดยมีการจุดธู ปเทียนเชิญดวงวิญญาณของโดนตาไปด้วย
เมื่อไปถึ งวัดพร้ อมกันแล้ว ประธานก็จะประกาศบอกเริ ่ มพิธี ทุกคนก็ จะจุดธูปเทียนปั กใน
สํารับของตน ไหว้พระรับศี ลแล้วก็ จะพิธีแห่ รอบอุโบสถ ๓ รอบแล้วจึ งนํา “บายตะเบิดตะโบร” ถวาย