Page 170 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

149
ส่ วนวัสดุอุ ปกรณ์ที่ใช้ทําในการเอ้บั้งไฟปัจจุ บันเป็ นการตกแต่งบั้งไฟให้ สวยงามการใส่กู ่
โหวด ซึ่ งทําจากไม้ไผ่ มีขนาดยาว สั้ นต่างกัน เพื่อให้เกิดเสียง การใส่หัวนาค หรือหัวหงส์ ที่หัวบั้ ง
ไฟ แล้วติดแถบหลัง ติดท้องและติดพวงมาลัย และการตกแต่ งส่วนต่าง ๆ ด้วยกระดาษสี เช่น
กระดาษเงิน กระดาษทอง ตามท่อนหัวและลําตัวของบั้ งไฟ ชาวบ้านหรื อช่ างแกะลวดลายตามลําตัว
เป็ นรู ปลายไทยบ้าง พญานาคบ้าง นอกจากนี้ ย ังมีการนําเอาผ้าไหม ผ้าลายขิด มาประดับตกแต่งอย่าง
สวยงาม ตัวบั้งไฟจะนิ ยมทําเป็ นรู ปนก กระจัง เทพพนม ลวดลายดอกไม้เป็ นเถา เป็ นต้น
ลักษณะการเอ้บั้ งไฟทั ่วไปเป็ นดังนี้ (บุญจันทร์ อุ ทัยแสง. 2550 : สัมภาษณ์ )
1. ใส่ กู่โหวด ซึ่ งทําจากไม้ไผ่ มีขนาดยาว สั้ นต่างกัน เพื่ อให้เกิดเสียง ซึ่ งเป็ นเสียงที่ไพเราะ
คล้ายเสี ยงดนตรี ซึ่ งเป็ นธรรมชาติมากสําหรับผู ้ ที่ได้ฟัง
2. การใส่ หัวนาค หรื อหัวหงส์ ที่หัวบั้ งไฟ แล้วติดแถบหลัง ติ ดท้องและติดพวงมาลัย วัสดุ
อุปกรณ์ บางอย่างเป็ นของสําเร็ จรู ปที่มีขายในท้องตลาดทั่ วไป ปั จจุบันเป็ นการประดับ ตกแต่งอย่าง
อลังการ วิจิตรงดงาม โดยส่วนมากใช้สิ ่งประดิษฐ์ที่ มีสี สันฉู ดฉาด
ผลการศึ กษาพบว่าการเปลี่ยนแปลงในปั จจุบัน บั้ งไฟแต่ ละอันที่ มาเข้าขบวนแห่ จะถู ก
ตกแต่ งประดับประดาอย่างสวยงามด้วยลวดลายไทยสี ทอง จะเน้นสี ฉู ดฉาด ว่ากันว่าศิลปะการ
ตกแต่ งบั้ งไฟนี้ นายช่างจะต้องสับ และตัดลวดลายต่าง ๆ นี้ ไว้เป็ นเวลาแรมเดือนแล้วจึงนํามาทากาว
ติ ดกับลูกบั้ งไฟ ที่ ส่ วนหัวของบั้งไฟนั้ นจะทําเป็ นรู ปต่าง ๆ ส่วนมากนิ ยมทําเป็ นรู ปหัวพญานาค อ้า
ปากแลบลิ้นพ่นนํ้ าได้ บ้างก็ทําเป็ นอื่น ๆ นอกจากนั้ นการนําวัสดุ สังเคราะห์ เช่น กระจกสี มาใช้เอ้ทํา
ให้ดูประหนึ่ งว่าเศียรนาคมีคุ ณค่ามากยิ่งขึ้ น แต่ก็มีความหมายเข้ากับตํานานในการขอฝนทั้งสิ้ น ตัว
บั้งไฟจะนําไปตั้ งบนฐาน โดยในปัจจุบันนิ ยมใช้รถบรรทุกเป็ นพาหนะนําขบวนแห่ตามประเพณี
ภาพประกอบ 24-25 การตกแต่งเอ้บั้งไฟ ด้วยกระดาษสี กระดาษเงิ น กระดาษทอง