Page 164 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

143
ภาพประกอบ 7-12 การอัดดิ นปื นด้วยเครื่ องอัดไฮดรอริ ก
2. ลํากล้อง (เลา) นิยมใช้ลําไม้ไผ่มาทะลุ ปล้องแล้วตากให้แห้ง อาจจะใช้ต้นหมาก ลําตาล
ไม้ประดู่ ไม้เนื้ อแข็งที่มีคุณภาพดี
3. ตัวบั้ งไฟ แบบดั้ งเดิมใช้กระบอกไม้ไผ่ ขนาดยาวสั้ นตามความต้องการของสู ตรแต่ละครู
ซึ่ งมีสู ตรไม่แน่นอน ไม่เหมือนกัน ใช้ไม้ไผ่สดทะลวงปล้อง กลวงกลางข้างในออกลนไฟให้แห้งพัน
รอบขันชะเนาะด้วยเชื อกหวายหรือตอกไม้ไผ่ ควั ่นให้ แน่นเพื่ อกันแตก บรรจุ ดินปื นสู ตรประสมที่
เป็ นความลับเฉพาะของช่ างบั้งไฟนั้ นๆ
4. หางบั้งไฟ ไม้ที่จะใช้ทําหางบั้ งไฟจะต้องใช้ไม้ไผ่ยาว ๆ เรี ยบ ๆ พอเหมาะกับนํ้ าหนั ก
ของตัวบั้ งไฟ มัดติดเข้ากับตัวบั้งไฟให้แน่นเพื่อเป็ นหางบังคับให้พุ่งตรงขึ้ นไป
5. เถียด คือ ส่ วนที่อยู่หัวท้ายของตัวบั้งไฟ ทําด้วยไม้กลม ๆ หรื อดินเหนี ยวกันแรงระเบิดพุ ่ง
ออกมา ต่อจากเถียดมี ดินเหนี ยวคั่นหมื้ออี กชั้ นหนึ่ งทั ่วบั้งไฟ ก่อนใส่ เถียดท้ายบั้งไฟต้องเจาะรู ชนวน
ซึ่ งใช้จีวรพระหรื อผ้าเก่า ๆ พันให้ ยาวตามต้องการ คลุ กกับดีเกลือบรรจุเข้าตามรู ชนวน แล้วปล่อย
หางชนวนไว้จุดไฟ
การทําสายชนวน ก่อนจะใส่ เถียด หรือสลัก ตรงส่ วนท้ายของบั้ งไฟ ซึ่ งเถียดจะทําด้วยไม้ไผ่
ที่กลึ งเกลาจนกลม กันแรงระเบิดที่ขับพุ่งออกมาจุใช้เศษผ้าฟั่นให้ยาวคลุ กกับดี เกลือย ัดเข้าไปใน
รูชนวนไว้สํ าหรับจุดไฟ
6. บรรจุดิ นปื น ดิ นปื น สมัยโบราณใช้มูลค้างคาวหรื อมู ลวัวมูลควายแทน ผสมกับถ่านไม้
เนื้ ออ่ อน เช่น ไม้ฉําฉา ไม้สาบเสื อ เป็ นต้น ช่ างบั้งไฟบางคนผสมกํามะถันเข้าไปด้วย แต่จะไม่ใช้มาก
เพราะกํามะถันทําให้ดินปื นลุกไหม้เร็ วมาก อาจทําให้ระเบิดได้ แล้วนํามาคั ่ วและตําให้ละเอียด นํา
ดินปื นบรรจุลงในเลาแล้วอัดให้แน่น จนเกือบเต็มแล้วปิ ดรู เลาอีกด้านให้แน่ น ในการบรรจุดินปื นลง
ไปในบั้งไฟต้องอัดให้แน่ นที่สุ ด ซึ่ งสมัยโบราณใช้ไม้ขนาดใหญ่ อัดกระแทกลงไป