Page 152 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

131
บทกล่าวเชิญผีบรรพบุรุษในพิธีแซนโดนตา มีดังนี้
บทเรียกในพิธีแซนโดนตา เป็ นภาษาเขมร
โมวเวย ตาเอ้ย เย็ยเอ้ย อัญเจิ นตา เย็ย โมวโฮบบาย โฮบประสา โกนเจาแดลโนว
ประเตี๊ยส็ อมแบง กึ๊ ดดอลตา เย็ยนัก โกนเจา โกนประสา อัญเจิ นโมวโฮบประสา ออยบาน
จะเอิดลออ เมียนเซาะสบาย ดอลไถง ดอลแค ดอลฉะนํา แซนโดนตา
คําแปล มาเน้อตาเอ้ย ยายเอ้ย ขอเชิญตา ยาย มารับประทานอาหารที่ลู กหลานอยู่ ทางบ้าน
คิดถึงตา ยายมาก พวกลูกหลาน ลูกเขย ขอเชิญมาให้รั บประทานอิ่มหนําสําราญ ให้ลูกหลานมี
ความสุขสบาย ถึงวัน ถึงเดือน ถึงปี ในการเซ่ นไหว้ปู่ -ย่า, ตา-ยาย
เมื่อเสร็ จพิธีแล้วจะต้องแบ่งข้าวปลาอาหาร ผลไม้ หมากพลู อย่างละเล็กอย่ างละน้อยใส่
ห่อใบตองแล้วนําไปวางที่ริมรั้ วบ้านพร้อมกับนับ 1-7 เป็ นภาษาเขมร มวย ปี เบ็ย บวน ปรํา ปรํา
มวย ปรําปี “ปะจี ” (ปะจี หมายถึง การส่ งกลับ ) โดยเชื่อว่าอาหารที่ลูกหลานห่ อให้นี้ เป็ นของ
ฝากให้นํากลับไปแบ่งให้ผี บรรพบุรุ ษที่ไม่มีญาติทําบุญอุทิศส่ วนกุศลให้ได้รับประทานอาหารใน
วันนี้ หลังจากนี้ ก็ จะจัดอาหารเลี้ ยงเพื่อนบ้าน และญาติที่มาร่ วมในพิธี คนเฒ่า คนแก่ จะมอบเงิน
ให้ปู่ -ย่า ตา-ยาย ไว้ใช้และปู่ -ย่า ตา-ยาย ก็จะแจกเงินให้กับลูกๆ หลานๆ คนละเล็กๆ น้อยๆ
ตามฐานะ
ระหว่างวันขึ้ น 14 คํ่า ถึงวันแรม 15 คํ่า เดือน 10 ชาวบ้านทุกครอบครัวจะนําอาหารไป
วัดเป็ นเวลา 15 วันตามความเชื่ อว่าผีบรรพบุรุ ษจะมาคอยรับบุญกุศลที่อุทิศถวาย
2. การประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาระดับเครื อญาติ พิธีกรรมแซนโดนตาระดับเครื อ
ญาติเป็ นพิธี กรรมที่ต่ อถื อปฏิบัติต่ อเนื่องกับพิธีกรรมแซนโดนตาระดับครอบครัวจะทําในช่วงเวลา
12.00 – 17.00 น. ของวันขึ้ น 14 คํ่า เดื อน 10 เมื่อจัดพิธีกรรมแซนโดนตาในระดับครอบครั ว
เสร็จแล้ว แม่บ้านของแต่ละครอบครัวจะจัดเตรี ยมนําเครื่ องเซ่นไหว้ อาหารคาว-หวาน และเสบียง
อาหารต่าง ๆ ที่จัดเตรี ยมไว้แล้วนําไปรวมกันที่ บ้านผู ้อาวุโสที่สุ ดของตระกูล ตามที่ได้ประชุมหรื อ
นัดหมายกันไว้แล้ว ที่บ้านของผู้ อาวุโสของตระกู ลก็จัดเตรี ยมเครื่ องเซ่ นไหว้ไว้เหมื อนกัน พร้อม
ทั้ งจัดเตรี ยมอาหารไว้เลี้ ยงลู ก ๆ หลาน ๆ เมื่ อเตรี ยมทุ กอย่างเรี ยบร้ อยแล้วลูกหลานจะเชิ ญ
ผู ้ อาวุโสสูงสุดของตระกูลเป็ นผู ้ กล่าวนําในการเซ่นไหว้ โดยเริ ่มต้นจุดธู ป เทียน ปั กไว้ที่เครื่ องเซ่น
แล้วกล่ าวนําเพื่อบวงสรวงเชิ ญผีบรรพบุ รุษแล้วริ นนํ้ าหรื อริ นเหล้าขาวพร้อมทั้ งเรี ยกชื่ อ ปู่ -ย่า ตา-
ยาย ที่ตายไปแล้วเริ ่มให้ มาดื่มกินเครื่ องสั งเวย บรรดาสมาชิกของครอบครัวและเพื่อนบ้านที่ อยู่ใน
พิธีก็ ต้องช่วยกันเรี ยกชื่ อและเชิญผีบรรพบุ รุษให้มารั บเครื่ องสังเวยด้วย พอสักครู่ หนึ่ งผู้นําในการ
ประกอบพิธี จะริ นเหล้ารอบถาดเครื่ องสังเวย 1-3 รอบถือว่า ผีปู่ -ย่า ตา-ยาย มารั บเครื่องสังเวยอิ่ ม
หนําสําราญแล้ว ก็ จะจุดยาสูบ คล้ายกับเวลาเรากินข้าวอิ ่มแล้วก็จะสูบยา หรื อสูบบุ หรี่ นั่นเอง”