Page 349 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

258
11. ขวาน
12. หีบเสื ้อผ้า หมอน
13. พานใส่สิ นสอด 4 ตําลึง
14. หมู หรื อ ไก่ 1 ตัวหรื อ เป็ นหัวหมู และอวัยวะทุกส่วนของหมูที่ต้มสุก
แล้วตัดออกมาเพียงเล็กน้อยเพื่อนํามาเซ่ นไหว้ผีที่บ้านเจ้าสาว ขึ้ นอยู ่ กับว่าบ้านเจ้าสาวเซ่นอะไร พอ
เตรี ยมทุกอย่างพร้ อมแล้ว ตามฤกษ์ยามที่หมอ หรื อ พราหมณ์ดูให้ เวลาประมาณ เก้าโมงเช้า
ขบวนแห่ขันหมากก็จะเริ่ มออกจากบ้านเจ้าบ่าวเพื่อไปย ังบ้านเจ้าสาว ซึ่ งเจ้าบ่าวจะสวมใส่ กางเกงขา
ยาว หรื อนุ ่ งโสร่ งไหม ใส่เสื้ อแขนยาวสีขาว ผ้าไหมเป็ นสไบเบี่ยง ส่วนเจ้าสาวใส่เสื้ อแขนยาวสี ดํา
ใส่ สร้ อยคอที่ทําจากเงินก้อน บางคนก็สวมก้องแขน (กําไลข้อมือ) ที่ทําจากเงินก้อน ใส่ ผ้าซิ ่นมัดหมี่
(ผ้าถุง) พอขบวนแห่ขันหมากไปถึ งบ้านเจ้าสาว จะมี สากยาวหนึ่ งอันที่ สมัยก่อนชาวบ้านจะใช้ตําข้าว
วางกั้ นประตู ถ้าฝ่ ายเจ้าบ่าวนําหมู หรื อ ไก่เป็ น ๆ ไป เขาก็จะตีให้ หมูหรื อไก่ร้ องเพื่ออยากให้กิ น
อาหาร เป็ นการส่ งสัญญาณให้รู้ว่าฝ่ ายเจ้าบ่าวมาถึงแล้วให้เตรี ยมอาหารการกินออกมาต้อนรับ ยกพา
ข้าว (ถาดใส่สํารับอาหาร) ออกมาต้อนรับ ฝ่ ายเจ้าสาวจะเตรียมเหล้าสาโท 1 ขวด ขันหมาก 1 พาน
ขันพลู 1 พาน เพื่อนํามาแลกหมูไป จากนั้ นก็จะเชิ ญผู้ เฒ่าผู ้ แก่ ที่มาในขบวนขันหมากเข้าบ้าน ฝ่ าย
ชายจะเข้าไปในบ้านได้ก็ต้องใช้เหล้าสาโท 1 ขวด ขันหมาก ขันพลูแลกเข้าไป ญาติ พี่น้องก็จะยก
สากออก เจ้าบ่าวก็จะเข้าไปในบ้านได้
พิธีบายศรีสู่ ขวัญ
เมื่ อเจ้าบ่าวเข้ามาในบ้านก็จะนั ่งติดกับพานบายศรี เถ้าแก่ ก็จะมอบสินสอดให้
ทางเจ้าสาว ผู ้ เฒ่าผู ้ แก่ ญาติพี่น้องฝ่ ายเจ้าสาวก็ประกาศบอกให้รับทราบทั ่วกัน ฝ่ ายเจ้าสาวนั้ นญาติ พี่
น้องจะเป็ นคนไปรับมาก็จะนั่งข้าง ๆ เจ้าบ่าว เถ้าแก่ฝ่ ายเจ้าบ่าวก็จะเรียกหาพ่ อแม่ ญาติฝ่ ายหญิงให้
มาแสดงตน เพื่อให้เจ้าบ่าวเจ้าสาวทําพิธีไหว้พ่อแม่ การไหว้นี้ จะใช้หมาก พลู คนละหนึ่ งคํามอบให้
พ่อแม่แล้วก้มลงกราบ จากนั้ นก็จะเป็ นพิธีบายสีสู่ ขวัญทั้ งเจ้าบ่าวเจ้าสาวและเพื่อนเจ้าบ่าวเพื่ อน
เจ้าสาวมานั่งล้อมพานบายสี ในพานบายสี นั้ นจะประกอบด้วยซวยที่ ทําจากใบกล้วย ข้าวต้มมัด 2
มัด กล้วย 2 หวี ไข่ต้ม 2 ฟอง ด้ายสําหรั บผูกข้อมือ ดอกรักขาว ผ้าขึ้ นผี (ผ้าขาว ผ้าผืนแพรวา)
เงิน 1 ตําลึงเพื่อนําไปซื้ อเกลือแจกฝ่ ายหญิง และมีพราหมณ์ หนึ่ งคนทําพิธีสู ดขวัญ เถ้าแก่ก็จะร้อง
บอกให้ ญาติพี่น้องเจ้าบ่าวเจ้าสาวมาผูกแขนพราหมณ์ จะใช้ด้ายพร้อมกับเงิน 20 – 30 บาท เมื่อ
พราหมณ์ทําพิธีสู ดขวัญเสร็ จแล้วพราหมณ์จะผูกข้อมือเจ้าบ่าวเจ้าสาว และปอกเปลือกไข่ ดูว่าสวยงาม
หรื อไม่ ถ้าไข่สวยหมายความว่า จะอยู่กันยาวนาน จากนั้ นก็จะป้ อนข้าวกับไข่ให้เจ้าบ่าวเจ้าสาวกิน
พร้อมกับให้ดื่มนํ้ า พราหมณ์จะสั่งสอนว่า ยามไปไห่ ไปนา กะให้กับบ้าน กับส่อง ให้ติ ดไม้ติ ดมือ
ไปป่ าให้มีฟื นอย่ามาเดียวดาย ยามนอนหงายให้เหลียวเหมิ่งขึ่ นเทิ ่งฟ้ า ยามนอนคว ํ่าให้เหลี ยวเหมิ ่งตะ
ลางให้ ทั ่ว คําสั่งสอนเหล่ านี้ เป็ นเพียงส่วนหนึ่ งที่ ผู ้ วิจัยยกตัวอย่างมาเท่านั้ นจากนั้ นเถ้าแก่จะเรียกพ่อ