Page 191 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

11. การป้ อนข้าวพาขวัญให้ บ่ าวสาว หลังจากผูกแขนและจํ้ าหวันเรียบร้อยแล้ว จะมี
การ “ป้ อนข้าวไข่โนย” ให้บ่าวสาว ผู ้ ป้ อนข้าวคือพ่อล่ ามใช้ไข่ต้มที่ทํานายทายทักอนาคตให้เส้นผม
ของผู ้ หญิงผ่าครึ่ งไข่ต้ม (ที่ใช้เส้นผมผ่านั้ นเพื่อความเรี ยบของผิวไข่) ปั้ นข้าวเหนี ยวพอคําแล้วเอาไข่
ผ่าครึ่ งซีกใส่ การป้ อนพ่อล่ ามจะนั่งตรงหน้าบ่าวสาวแล้วผู ้ ชายจะนั ่งอยู่ทางซ้ายมือของพ่อล่ าม ส่วน
หญิงจะนั ่งอยู่ทางขวามือ แต่การป้ อนนั ่ นมี คํากล่าวไว้ว่า “มือขวาป้ อนไข่อ้าย มือซ้ายป้ อนไข่นาง”
ฉะนั้ นการป้ อนนี้ พ่อล่ามจึงต้องไขว้มือเพื่ อให้มือขวาป้ อนไข่อ้าย มือซ้ายป้ อนไข่นาง จากนั้นก็จะนํา
ข้าวเหนียวมาจิ้มเกลือกับข้าวสารที่เตรี ยมไว้ แล้วมีคําสั่งสอนคู่บ่าวสาวไปด้วยในตัว หลังจากนั้ นก็
จะเป็ นการดื่มนํ้ าร่ วมขันกัน เป็ นอันว่ าเสร็จพิธีป้ อนข้าว
12. การเฆี่ยนเขย การเฆี่ยนเขยหมายถึงการอบรมสั่งสอนผู ้ ที่จะมาเป็ นเขย โดยเจ้าลุง
ตาพาข้าวฝ่ ายหญิงเป็ นผู้ เฆี่ ยน และพ่อล่ามเป็ นผู ้ รับเฆี่ยนแทนตัวผู ้ เป็ นเขย
13. การสมมา การสมมาญาติ ๆ ฝ่ ายชายนี้ จะทําต่อจากการเฆี่ยนเขย เจ้าบ่าวเจ้าสาว
จะต้องนําสิ่งของต่ อไปนี้ ไปสมมาญาติ ๆ (การสมมาหมายถึงการขอขมาต่ อญาติผู ้ ใหญ่) ที่ นอนเล็กที่
พับได้ ผ้าห่มนวม หมอน ผ้าขาวม้า ผ้าแพรหรื อผ้าแพรวา ผ้าซิ่น ผ้าโสร่ ง ดอกไม้ ธูปเทียน
การสมมานี้ ไม่ว่าบุคคลใดก็ตามจะต้องมีดอกไม้ธูปเทียนเป็ นองค์ประกอบจะขาดเสี ย
ไม่ ได้ การสมมานี้ คล้าย ๆ การไปไหว้ญาติ ๆ ของฝ่ ายชาย ผู ้ รั บสมมาเองก็ต้องให้เงินเป็ น
ค่ าตอบแทน สิ่ งของที่นํามาสมมาเป็ นการรับไหว้ เงินเหล่านี้ จะนําไปเป็ นต้นทุนในการดําเนินชีวิต
ของคู่ผัวตัวเมีย นอกจากนําเครื่ องสมมาเหล่านี้ ไปสมมาญาติ ๆ ฝ่ ายชายแล้วฝ่ ายหญิงจะต้องนํา
ดอกไม้ธูปเทียนที่ได้เตรียมไว้แจกผู ้ ที่มาช่วยงานทุกคน คล้าย ๆ กันเป็ นของฝากหรื อของชําร่ วย
นั ่นเอง
14. การเลี้ยงข้าวเขยหรื อพาข้าวเขย การเลี้ยงข้าวเขยนั้นหมายถึงการเลี้ ยงคนที่มีศักดิ์
เป็ นเขยของตระกูลนี้ มากินข้าวพร้อมกัน เขยในที่นี้ หมายถึ งลูกเขย หลานเขยของตระกู ล การกิน
ข้าวนี้ จะเป็ นการกินพอเป็ นพิธีหรื อจะกินจนอิ่มเลยก็ได้
15. การไปเหยียบบ้านปู่ บ้ านย่ าของสะใภ้ เมื่ อเสร็จจากการเลี้ ยงข้าวเขย ญาติ ๆ ฝ่ าย
หญิงจะเตรี ยมตัวพาสะใภ้ไปเหยียบบ้านปู่ บ้านย่าจะไปเป็ นขบวน มีพ่อล่ามแม่ล่ ามเป็ นผู้ นําไป ทาง
ฝ่ ายชายก็จะต้องเตรี ยมอาหารไว้คอยต้อนรับฝ่ ายหญิงด้วย เมื่อกิ นข้าวปลาอาหารอิ่ มหนําสําราญแล้ว
สะใภ้จะต้องไปตักนํ้ าใส่ตุ ่มบ้านปู่ บ้านย่าให้แล้วจึ งไปผ่าฝื นนํามาเตรี ยมไว้ให้ย่าไว้ก่อไฟในตอนเย็น
ธรรมเนี ยมการไปบ้านย่านี้ จะมีการล้างเท้าลูกสะใภ้ก่อนขึ้ นบ้านย่า จะทําเหมื อนการล้างเท้าเขยทุก
ประการ กล่าวคื อ ผู้ ที่ จะล้างให้จะต้องเป็ นญาติผู ้ น้อยและย ังไม่แต่ งงาน โดยการนําหินลับมีดมาวาง
ไว้ที่ หัวบันได วางทับด้วยใบตองกล้วย ใบยอหรื อใบตูม เพื่อเป็ นการชะล้างสิ่งที่ ไม่ดีไม่ งามออกจาก
ตัวลูกสะใภ้ก่ อนที่จะก้าวขึ้ นไปบนบ้านปู่ บ้านย่า