Page 184 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ได้แก่ ปู่ ย่า ตา ยาย ญาติพี่น้องของปู่ ย่า ตา ยาย พี่ ป้ า น้า อา เมื่อมีการบอกกล่าวกันแล้วญาติ
ในส่ วนนี้ จะต้องหารื อกันในการที่จะเลื อกคนมาเป็ นพ่อล่ าม เพื่อจะได้เป็ นผู้ดําเนิ นการแทนใน
ขั้ นตอนต่อไป
2. การเตรียมข้ าวปลาอาหาร การเตรียมข้าวปลาอาหารนี้ ย ังไม่จําเป็ นต้องเตรี ยมอะไร
มากมาย เพราะในการที่ จะไปโอมสาวนี้ ญาติ ๆ ฝ่ ายชายและฝ่ ายหญิงจะมีร่ วมกันไม่เกิน 20 คน ใน
ส่ วนการเตรี ยมนี้ นอกจากเตรี ยมเพื่อเลี้ ยงคนแล้วจะต้องมีการเตรี ยมเพื่อเลี้ ยงผีบรรพบุรุษของตนเอง
อาหารที่เลี้ ยงผีชาวผู้ไทยเรียกว่า “พาหวาน” อาหารจะประกอบไปด้วย ข้าว เกลือ นํ้าตาล ทั้ ง 3
อย่างจะใส่ ถ้วยใบเล็ ก ๆ วางไว้บนถาด แล้วผู ้ ใหญ่จะเอาไปเลี้ ยงผี เพื่อเป็ นการบอกกล่าวว่าจะมีการ
ไปโอมสาวให้กับลูกหลานแล้ว ส่วนการเตรี ยมอาหารเพื่อเลี้ยงดูญาติ ๆ นั้ นจะเตรี ยมพวกไก่ มากกว่า
อย่างอื่น
3. การเตรียมหาพ่ อล่าม การเตรี ยมพ่อล่ามเป็ นเรื่องจําเป็ นอีกเรื่ องหนึ่ งที่จะหลีกเลี่ ยง
ไม่ได้ เพราะในการไปโอมสาวนี้ พ่อล่ ามจะต้องเป็ นผู ้ นําผู ้ ใหญ่ฝ่ ายชายไป และเป็ นการที่ดําเนินการ
โอมสาวทั้งหมด คนที่จะเป็ นพ่อล่ ามนั้นจะต้องมีคุณลักษณะดังต่อไปนี้ คือ มี ภรรยาคนเดียว เป็ น
สามี ภรรยาที่ไม่ เคยมีเรื่ องทะเลาะเบาะแว้ง สามารถเป็ นแบบอย่างที่ดีแก่ คู่บ่าวสาวได้ เป็ นที่นับถือ
และศรัทธาของชาวบ้านโดยทั ่วไป และมีอายุห่างจาคนที่จะมาเป็ นลูกล่ ามพอที่จะเป็ นพ่อลูกกันได้
โดยไม่น่าเกลียด
การหาพ่อล่ามนี้ พ่อแม่ ฝ่ ายชายจะเป็ นผู้ ไปทาบทาม โดยการนําดอกไม้ธูปเทียนหรื อแต่ง
ขัน 5 ไปหาบุคคลที่พากันเลือกสรรแล้วว่าเหมาะสมที่ จะเป็ นพ่อล่ ามให้แก่ ลูกชายของตนเอง การไป
หาพ่อล่ามนี้ ไม่ใช่ ว่าผู ้ ถูกไปหาจะรับไว้ทันทีทันใด เหตุผลนั้ นจะขึ้นอยู ่ กับผู้ ถู กทาบทามว่าพอใจที่จะ
เป็ นล่ามให้หรื อไม่ ถ้าพอใจเป็ นล่ามให้ก็จะตอบตกลงทันที แต่ ถ้าย ังมีความลังเลใจอยู่ผู ้ ถู กทาบทาม
เองก็ จะขอผัดวันไปก่ อน เพื่อขอเวลาในการเสี่ยงทายว่าการรับหนุ ่มคนนี้ ไว้เป็ นลูกล่ามนั้ นจะเป็ นสิ ริ
มงคลหรื อไม่ การเสี่ ยงทายผู้ถูกทาบทามจะเสี่ ยงทายด้วยวิธีการบนบานศาลกล่าวกับสิ่งศักดิ์ สิ ทธิ์
ทั้งหลายว่า ถ้าการรั บหนุ่ มคนนี้ เป็ นลูกล่ามแล้วจะเป็ นสิ ริมงคลต่อตนเองและครอบครัว ก็ ขอให้
เข้าฝันในทางที่ดี แต่ ถ้าการรั บไว้เป็ นลูกล่ามจะไม่เป็ นสิริ มงคลให้ฝันไม่ดี การรับลูกล่ามก็จะ
ตัดสินใจตามความฝัน ถ้าฝันดีก็จะตอบผู ้ ทาบทามว่าตกลงจะเป็ นล่ามให้ ถ้าฝันไม่ดี ก็จะปฏิเสธไป
แล้วให้ไปหาคนใหม่แทน เมื่ อรับปากเป็ นพ่อล่ ามให้แล้วงานแรกที่พ่อล่ ามจะต้องทําก็คือการไปโอม
สาว การโอมสาวนี้ ฝ่ ายชายจะต้องเสี ยค่า “ไขความปาก” (เงินค่าไขความปาก คื อ เงินค่าประเพณี ให้
ฝ่ ายหญิงพูดจาตกลงด้วย) ค่าไขความปากจะประกอบไปด้วย หมาก พลู และเงิน ผู้ ไทยเรี ยกว่า “พลู
ไขปาก หมากไขคอ” เงินนั้ นแต่ละครั้ งจะเสียไม่เท่ากันแล้วแต่ฝ่ ายหญิงจะเรี ยนร้องเอา พ่อล่าม
จะต้องเตรี ยมหมากพลูไปให้พร้อม เพื่อมอบให้แก่ เจ้าโคตรลุ งตาของฝ่ ายหญิง เจ้าโคตรลุ งตาผู ้ ไทย