Page 182 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บางประการ คือ ถ้าหากมีการหมั้ นน้องสาวในกรณี ที่พี่สาวย ังไม่มีครอบครัว จะต้องนําเงิ นจํานวน
หนึ่ งมาผูกแขนรับขวัญพี่สาวด้วย เพื่อมิให้พี่สาวเสี ยขวัญวิตกว่าจะต้องครองตนเป็ นโสดตลอดไป
2. ตกลงค่าสินสอด เงินค่าสินสอดนั้ นเป็ นการยากที่จะทราบได้แน่ นอน ขึ้ นอยู ่ กับ
ยุคสมัยหนึ่ ง ๆ ฐานะของฝ่ ายหญิง ฝ่ ายชาย และสิ ่ งอื่ น ๆ อีกหลายประการ เมื่อตกลงกันแล้วฝ่ าย
หญิงจะยึดเงินค่าสินสอดไว้ บางคู่จะจัดงานกิ นดองหรื อแต่งงานต่อไปก็ได้
ปัญหาประการหนึ่ งที่ มักจะตกลงกันในวันหมั้น คือ การตกลงว่าเมื่อแต่งงานแล้วจะ
อยู่บ้านฝ่ ายใด โดยธรรมเนี ยมภาคอีสานแต่ เดิมเจ้าบ่าวต้องไปอยู่กินบ้านเจ้าสาวดังมีภาษิ ตว่า “เอา
ลู กเขยมาเลี้ ยงพ่อแม่ ปานได้ข้าวมาใส่ เล้าใส่เยี ย ถ้าเอาลูกสะใภ้มาเลี้ ยงปู่ เลี้ ยงย่า ปานเอาผีห่ามาใส่
เฮื อนใส่ ซาน” การที่โบราณนิ ยมเช่นนี้ เป็ นเพราะต้องการกําลังคนไปทําไร่ไถ่นาในพื้นที่ ๆ ย ังว่าง
เปล่าอีกมาก โดยทั ่ วไปแล้วพ่อแม่ของฝ่ ายชายหรื อฝ่ ายหญิงจะแบ่งเรื อนส่ วนหนึ่ งให้เป็ นเรือนหอที่
อยู่หลับนอน ชาวผู้ ไทยเรี ยกว่า “โซ้ม” ซึ่ งหมายถึงห้องที่กั้ นฝาจากห้องโถงในเรือนหอให้มิดชิด ใช้
เป็ นห้องนอนโดยเฉพาะของคู่สมรส ซึ่ งเป็ นครอบครัวที่เพิ่มขั้นมาในเรื อนเดิม หลังจากที่แต่งงานมา
เป็ นเวลาหลายปี มีบุตร และมีฐานะพอที่ จะปลูกบ้านเรื อนได้ จึงได้แยกครัวเรื อนไปอยู ่บ้านของตน
3. นัดวันแต่ งงาน ปัญหาประการสุดท้ายที่ จะพูดกันในวันสู่ ขอก็คือ กําหนดวันจัด
พิ ธีแต่งงานโดยหลักทั ่วไป คือ นิ ยมแต่งงานในเดือนที่เป็ นเลขคู่ เช่น เดือน 2 เดือน 4 เดือน 6 และ
เดือน 8 ข้างขึ้ น ในช่วงเข้าพรรษาไม่นิยมแต่งงาน และมาเริ ่มอีกเดื อน 12
สําหรั บวันที่จะกําหนดจัดงาน ได้ยึดถือวันที่ เป็ นสิริ มงคล ฤกษ์งานยามดีมาแต่สมัย
โบราณ และย ังยึดถืออยู่แม้ในปัจจุบัน โดยจะหาผู้ ที่มีความรู ้ทางโหราศาสตร์ เป็ นผู้ หาวันที่ดี ที่สุ ด
เช่ น หมอสูด หมอดู เจ้าอาวาส ญาติผู ้ ใหญ่ เพื่ อขอฤกษ์แต่ งงาน
หลังจากวันสู่ ขอหมั้ นหมายผ่านพ้นไปแล้ว ถ้าคู่สมรสย ังไม่ต้องการจะจัดพิธี
แต่ งงาน หรื องานกิ นดองติดต่อกันไป ครอบครัวของทั้ งสองฝ่ ายก็ จะใช้เวลาเพื่อเตรี ยมจัดงาน เช่น
ที่ นอนหมอนมุ้ งในการขึ้นเรื อนหอ ตลอดจนเรื่องข้าวปลาอาหาร หมู วัว และเครื่องดื่มประเภทมึ น
เมา ให้พร้อมก่อนถึงวันทําพิธีการ
การจัดหาข้าวของเครื่ องใช้ ตลอดจนข้าวปลาอาหารเพื่อใช้ต้อนรับแขกเหรื่ อญาติ
มิตร เป็ นเรื่ องที่ทั้งสองฝ่ ายจะตกลงกัน เป็ นที่น่ าสังเกตว่าในขบวนแห่ ขันหมาก ฝ่ ายเจ้าบ่าวจะนําที่
นอนหมอนมุ ้ งมาด้วยในขบวนแห่ แต่ทั้งนี้ ก็มิได้หมายความว่าฝ่ ายเจ้าบ่าวจะเป็ นผู ้ จัดหาเสี ยทั้งหมด
ในช่ วงเวลาหลังจากการหมั้นแล้วเจ้าสาวมักใช้เวลาเย็บที่นอน ทําหมอน ซึ่ งอาจใช้เป็ นของตอบแทน
รั บไหว้จากญาติพี่น้อง ดังนั้ นอาจสันนิ ษฐานได้ว่าข้าวของเครื่องใช้ต่ าง ๆ เหล่านี้ บ่าวสาวได้ช่วยกัน
ทําหรือจัดหา แต่ถ้าเป็ นการล้มวัว ล้มหมู หรื อฆ่าวัว ฆ่าหมู สําหรับคู่สมรสที่มีฐานะปานกลางแล้ว
ฝ่ ายชายจะเป็ นฝ่ ายจัดหามาให้ประกอบอาหาร