Page 157 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ก็ นําเจ้าบ่าวเจ้าสาวขึ้นบนห้องหอ ญาติฝ่ ายเจ้าบ่าวขึ้ นไปก็จะไปเปิ ดใต้หมอนเปิ ดใต้ที่นอนก็จะเห็น
มวนยาเส้น หมาก พลูวางอยู่ใต้หมอนหรือใต้ที่นอน ก็จะพูดขึ้นว่า เอ๊ะนางคนนี้ มีชู ้ นี่ หว่า ซึ่ งเป็ น
ประเพณี ฝ่ ายเจ้าสาวก็จะให้เหล้า 1 ขวด ญาติฝ่ ายเจ้าบ่าวก็จะลงมากลับบ้าน
การขึ้นบ้ านปู่ ย่ า หรือการสมมาปู่ ย่ า
ในอดีต เมื่อทําพิธีส่ งตัวแล้ว จากนั้ นฝ่ ายเจ้าสาวจะไปสมมาปู่ ย่า เครื่องสมมาประกอบด้วย
เสื่ อ หมอน ผ้าถุง ผ้าขาวม้า ซึ่ งเครื่ องสมมานี้ จะต้องให้ญาติทุ กคนของฝ่ ายชาย ก่อนที่เจ้าสาวจะขึ้ น
ข้างบนบ้านเจ้าบ่าว ทางขึ้ นบันไดจะมี กระบุงข้าวเปลือกมี หินลับมีดหรื อขวานใส่ไข่แล้วใช้นุ ่นปิ ด
ด้านบน เจ้าบ่าวเจ้าสาวก็จะเหยียบกระบุงข้าวขึ้ นบนบ้าน พอขึ้ นไปถึ งหัวบันไดบ้านจะมี เครื่องครัว
อย่างเช่ น ครก สาก ถ้วยชามวางอยู่ เจ้าสาวจะจัดเก็บวางใหม่ให้เป็ นระเบียบเรี ยบร้อย พ่ อแม่เจ้าบ่าว
จะจัดเตรี ยมหม้อดินใส่ นํ้ าขมิ้น ใส่ถุ งเงิน ถุงทองหรื อแล้วแต่ ขึ้ นอยู่กับฐานะทางบ้าน เจ้าสาวก็จะ
ล้วงเอาข้าวของในหม้อ จากนั้ นเจ้าบ่าวเจ้าสาวก็จะไปนั่งบริเวณที่ จัดไว้มีหมอน 2 ลูก วางอยู่
ด้านหน้าเจ้าบ่าวเจ้าสาว เถ้าแก่ก็จะร้องเรี ยกว่าปู่ ย่ามาผูกแขนเอาลูกสะใภ้ สมัยก่อนผูก 10 – 20
บาท พอเสร็ จก็มีการเลี้ ยงข้าว เหล้ายาแล้วฝ่ ายเจ้าสาวก็ ลากลับบ้าน
ปัจจุบัน การขึ้นบ้าน หรื อการสมมาปู่ ย่าปัจจุ บันย ังมีการปฏิ บัติตามประเพณี แบบดั้ งเดิม
แต่ เงินที่ ผูกข้อมือรับลูกสะใภ้บางคนจะผูกหลายร้อยบาท บางคนผูกหลายพันบาท ประมาณ 3,000 –
4,000 บาท แล้วแต่ฐานะทางครอบครั ว และเครื่ องสมมาก็นิ ยมซื้ อจากท้องตลาด ประกอบด้วย เสื่อ
หรื อฟูก หมอนอาจเป็ นหมอนขิด หรื อหมอนที่มีลวดลายสวยงามหาซื้อตามท้องตลาด ผ้าถุง
ผ้าขาวม้าที่ทําจากเส้นไหม พอเสร็จพิ ธีแล้วก็มีการเลี้ ยงข้าว อาหาร เหล้ายา แขกเหรื่อที่ มาร่ วมงาน
ฝ่ ายเจ้าสาวก็เดินทางกลับบ้าน
การส่ งตัวเจ้ าบ่าว
ในอดีต เวลาประมาณ ทุ่มหนึ่ ง หรื อสองทุ่ม ผู ้ เถ้าผู ้ แก่ จะไปส่งตัวไว้ที่บ้านเจ้าสาว พอ
ตอนเช้า เจ้าบ่าวเจ้าสาวจะลุกขึ้นแต่เช้าเพื่อมาก่อไฟต้มนํ้ า เตรียมนํ้ าอุ ่นใส่ นํ้ าอบนํ้ าหอม นํ้ าขมิ้น ไว้
ให้ พ่อแม่ฝ่ ายหญิงล้างหน้าล้างตา หรื อไว้อาบ จากนั้ นลูกสะใภ้จะหาบนํ้ าอุ่นใส่ถังไปบ้านเจ้าบ่าว
เพื่อไปเตรี ยมนํ้ าให้ปู่ กับย่าอาบเป็ นเวลา 3 วัน หลังจากนั้นปู่ ย่าจะผูกข้อมือและให้เงินเป็ นการรับ
ลู กสะใภ้
ปัจจุบัน เวลาประมาณ ทุ ่มหนึ่ ง หรื อสองทุ่ม ผู ้เถ้าผู้ แก่ จะไปส่งตัวไว้ที่บ้านเจ้าสาว พอ
ตอนเช้า เจ้าบ่าวเจ้าสาวจะลุกขึ้นแต่เช้าเพื่อมาก่อไฟต้มนํ้ า เตรียมนํ้ าอุ ่นใส่ นํ้ าอบนํ้ าหอม นํ้ าขมิ้น ไว้
ให้ พ่อแม่ฝ่ ายหญิงล้างหน้าล้างตาหรือไว้อาบ จากนั้ นลูกสะใภ้จะหาบนํ้าอุ่นใส่ ถังไปบ้านเจ้าบ่าวเพื่อ