Page 154 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ในอดีต การแต่งกายเจ้าบ่าวจะนุ่งโสร่ งทําเป็ นโจงกระเบน ใส่เสื้ อสีขาว ส่ วนฝ่ ายเจ้าสาว
จะใส่ ผ้าซิ ่น (ผ้าถุง) ที่ทําจากไหม ใส่เสื้อสี ขาวหรือแล้วแต่จะหาได้ในตอนนั้ น ซึ่ งสถานที่จัดงานจะ
จัดทั้ งบ้านฝ่ ายเจ้าบ่าวและบ้านเจ้าสาวเป็ นพิธีการที่เรี ยบง่าย ไม่หรู หรา ไม่มีการแต่งหน้าทําผม เมื่อ
ถึ งฤกษ์ยามที่เหมาะสมตามที่เถ้าแก่ (นายไซ) ตกลงไว้ ทั้งฝ่ ายบ้านเจ้าบ่าวเจ้าสาวก็จะมี การจัดงาน ซึ่ ง
ก่ อนที่จะถึงวันแต่ง พ่อแม่ ญาติพี่น้องทั้งสองฝ่ ายก็ได้บอกงานให้ ชาวบ้านได้รั บทราบว่ามีการแต่ง
รั บลูกเขย ลู กสะใภ้ ให้มาช่วยงานก่อนวันแต่ง ญาติพี่น้อง ผู้เฒ่าผู้ แก่ จะมาช่วยกันทําบายศรี เพื่อน
ฝูงมาช่วยกันหาบนํ้ า หาฟื นที่ จะใช้ในงาน ก็ จะมีการเลี้ ยงด้วยข้าวปลาอาหาร เหล้ายา ฆ่าหมูฆ่าวัว
เลี้ ยงแขกเลี้ยงชาวบ้าน พอวันรุ ่ งขึ้ น พิธีการต่าง ๆ นั้ นจะเริ ่ มต้นที่ ฝ่ ายชายจะแห่ ขบวนขันหมากมาที่
บ้านฝ่ ายหญิง ซึ่ งในขบวนขันหมากจะประกอบด้วย พานบายสี ขันหมาก ขันพลู หมู 1 ตัว หรือ
ไก่ 1 ตัวมาให้ฝ่ ายเจ้าสาวเป็ นการนํามาเลี้ยงเพื่อสร้างครอบครัวใหม่ให้ ออกลูกออกผล เหล้าแต่ ก่อน
เป็ นเหล้าสาโท ต้นอ้อยต้นกล้วยจํานวนไม่จํากัดและเงินสิ นสอดที่ตกลงกันไว้ ซึ่ งแต่ ก่อนค่าสิ นสอด
ประมาณ 200 – 300 บาท ไม่มีทอง ซึ่ งจะจัดเตรี ยมไว้ให้นายไซเป็ นคนจัดการให้ พอขบวนขันหมาก
มาถึงหน้าบ้านเจ้าสาว ก็จะมีประตูกั้ น แต่ก่อนใช้ไม้ยาว มีคนถือสองคนกั้ นประตู ไม่ ยอมให้เจ้าบ่าว
เข้าบ้าน ซึ่ งเจ้าบ่าวจะให้เหล้า 1 ขวดเป็ นค่าจ้าง เมื่อเจ้าบ่าวสามารถผ่านประตูได้แล้ว ญาติฝ่ าย
เจ้าสาวก็จะมารับข้าวของจากฝ่ ายเจ้าบ่าวและเชื้ อเชิญให้เข้าไปนั่งในปะรําพิธี ที่ทําจากก้านมะพร้ าวซึ่ ง
จัดทําไว้หน้าบ้าน พอเจ้าบ่าวเข้ามานั่ งในปะรําพิธีรอเจ้าสาว ญาติ เจ้าสาวจะนําตัวเจ้าสาวออกมานั่ง
ข้าง ๆ เจ้าบ่าว เจ้าสาวจะไหว้เจ้าบ่าว เจ้าบ่าวรับไหว้ตอบ จากนั้ นนายไซ (เถ้าแก่) จะส่ งมอบสินสอด
ให้ ผู ้ เฒ่าผู้แก่ และญาติ พี่น้องหลายคนทางฝ่ ายเจ้าสาวรับทราบ และประกาศให้แขกที่มาร่ วมงาน
รั บทราบ จากนั้ นจะเป็ นหน้าที่ของพราหมณ์ทําพิธีบายสี สู่ ขวัญ ก่อนนั้ นพ่อแม่ จะนําเงิ นประมาณ 10
บาทเป็ นค่าครู ผู กกับฝ้ ายให้พราหมณ์ จากนั้ นพราหมณ์ ทําพิธีสู ดขวัญ ซึ่ งเจ้าบ่าวจะนั ่ งทางขวามือ
ของพราหมณ์ เจ้าสาวจะนั่ งซ้ายมือของเจ้าบ่าว จะมีการจัดข้าว กับข้าว นํ้าเปล่า เหล้า ใส่ ถาดวาง
หน้าพราหมณ์ เป็ นการบูชา พราหมณ์ จะเริ่มสู ตรขวัญส่วนใหญ่ชาติ พันธุ์สวยบ้านกระแชงจะนับถือ
ศาสนาพุทธจึงเริ ่ มต้นด้วยการกล่าวบูชาพระรัตนตรัย โดยการตั้ งนะโม 3 จบ และคํากล่ าวอันเชิ ญสิ่ ง
ศักดิ์ สิ ทธิ์ เทวดา ย ักษ์ทั้ งหลายมาร่วมพิธีด้วยจากนั้ นก็ทําพิธีสู ดขวัญ เรี ยกขวัญบ่าวสาว แล้ว
พราหมณ์ เป็ นคนนําฝ้ ายผูกข้อมือเจ้าบ่าวเจ้าสาว ให้คําอวยพร จากนั้ นเถ้าแก่จะร้องเรียกว่า ให้พ่อแม่
ญาติ พี่น้องฝ่ ายเจ้าสาวมาผูกแขกที่มาร่ วมงานก็ผู กข้อมือเจ้าบ่าวเจ้าสาว ซึ่ งสมัยนั้ นก็จะผูกแขนให้เงิน
เพียงเล็กน้อย หรื อไม่ได้ให้เลย ซึ่ งจะน้อยกว่าสมัยนี้ มาก พอเสร็จแล้ว พราหมณ์ ก็จะตรวจดูไข่ใน
บายสี ว่าสวยงามหรื อไม่ ก็จะปอกเปลื อกไข่ป้ อนกั บข้าวสุกให้เจ้าบ่าวเจ้าสาวกินคนละ 3 คํา แล้วให้
ดื่ มนํ้ าตามเพื่อเป็ นสิ ริมงคล
ปัจจุบัน การแต่งกายเจ้าบ่าวเจ้าสาวใส่ชุ ดแต่งงานตามสมัยนิ ยม ประเพณี นิยม บางคนมี 2
– 3 ชุ ด แล้วแต่ฐานะทางบ้านและทางสังคม หรื อตามลําดับขั้ นตอนของพิธีการ ซึ่ งชุ ดที่เจ้าบ่าว