Page 152 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

2.2 การเปลี่ยนแปลงประเพณีแต่ งงานของกลุ่มชาติพันธุ์ ส่ วย
ชาติพันธุ์ส่ วย ได้มีการเปลี่ ยนแปลงในแต่ละขั้นตอนของประเพณี แต่งงาน ดังผลต่อไปนี้
การเลือกคู่ครอง
ในอดีต มีทั้ งพ่อแม่เป็ นคนเลือกคู่ครองให้ เมื่อพ่อแม่ฝ่ ายชายรักชอบลูกสาวบ้านใดก็จะส่ ง
เถ้าแก่ซึ่ งเป็ นที่ นับหน้าถือตา หรื อเป็ นผู้อาวุโสในหมู่บ้านไปเจรจาทาบทามให้ลูกชายของตน ลูกจะ
เชื่อฟั งพ่ อแม่มาก คุณสมบัติ ที่พ่อแม่ ดู ก็คือ มีอวัยวะครบ 32 ผู้ หญิงเป็ นแม่บ้านแม่เรื อน ว่านอนสอน
ง่าย กิริ ยามารยาทเรี ยบร้อย ถ้าเป็ นผู้ชายก็ดู ว่ามีอวัยวะครบ 32 ขย ันขันแข็งทํามาหากิน บอกสอนง่าย
ดู ตั้ งแต่โคตรเหง้าวงศ์ตระกูล หรือถ้าพ่อแม่ไม่หาให้ ชายหญิงเกิดความรั กใคร่ ชอบพอกันเอง ซึ่ ง
ผู ้ ใหญ่รั บรู้และให้คําแนะนําลูกเรื่ องการมีคู่ครอง ส่ วนใหญ่เป็ นคนในหมู่บ้านเดียวกัน
ปัจจุบัน ชายหนุ ่มเป็ นคนเลือกคู่ครองเอง จากที่มีโอกาสเดิ นทางไปทํางานต่างจังหวัด หรื อ
เพื่อไปศึ กษาต่อ จึ งเกิดความรักใคร่ ชอบพอกัน บางคนตัดสินใจใช้ชี วิตร่ วมกันโดยย ังไม่ เข้าพิธี
แต่ งงาน บางคนอยู่ด้วยกันจนตั้ งท้องจึงกลับมาจัดงานแต่งงานด้วยการขอขมาพ่ อแม่ บางคนก็บอก
ให้ พ่อแม่รั บรู้ แต่ก่อนนั้นส่ วนใหญ่แต่ งงานกับคนในหมู ่บ้านเดียวกัน แต่ปั จจุบันชายหรื อหญิงแต่ ง
กับคนที่อื่นมากขึ้นหรื อแต่งงานกับกลุ ่มชาติพันธุ ์อื่น
จากในอดีตมาจนถึงปั จจุบันพบว่ ามีการเปลี่ยนแปลงในการเลือกคู่ครองคือจะมีการแต่งงาน
กับกลุ ่มชาติ พันธุ์อื่ นมากขึ้ น
การทาบทาม
ในอดีต การทาบทามและหมั้ น ถ้าผู้ หญิงรั กหรื อชอบพอผู ้ ชายคนใดก็จะเล่ าให้พ่อแม่ฟัง
การสู่ ขอจะเริ่ มขึ้ นเมื่อลูกสาวบอกให้พ่อแม่ของตนว่ารักใคร่ ชอบพอกับชายใด พ่อแม่จะไปติดต่อหา
ผู ้เป็ นเถ้าแก่ซึ่ งชาวบ้านเรี ยกว่านายไซ 2 – 3คน และมีความสุ ขประสบความสําเร็ จในการใช้ชีวิตคู่ จะ
ให้ ช่วยติ ดต่อกับชายหนุ่ มที่มาชอบพอรักใคร่ กับลูกสาวของตน การติดต่อนี้ เรี ยกว่า “กระโปนใด”
หมายถึ ง ตามหนุ ่ มในการไปติดต่อทาบทามของนายไซนั้ น นายไซจะจุดไต้ซึ่ งเป็ นเครื่ องให้แสง
สว่างที่ทําด้วยเชื้อเพลิงห่ อด้วยใบไม้ แล้วมัดด้วยตอกที่ทําจากไม้ไผ่ เมื่อถึ งบ้านฝ่ ายหญิงก็จะดับไต้ที่
เชิ งบันไดบ้าน จากนั้นจะขึ้นไปเจรจากับฝ่ ายหญิงบนบ้าน ถ้าเจรจาจนตกลงถามฝ่ ายหญิงว่าจะตกลง
เอาไหม ถ้าตกลงว่ าเอา ก็จะมีการเซ่นไหว้ผี บรรพบุรุ ษให้รั บทราบ
ปัจจุบัน บางคนก็ย ังยึดประเพณีเดิม ถ้าเป็ นผู้ชายผู้ หญิงในกลุ่มชาติพันธุ์เดียวกัน ทางฝ่ าย
ชายก็จะส่ งนายไซ ไปเจรจาทาบทามสู่ขอฝ่ ายหญิง ถ้าชายที่แต่งงานกับกลุ ่มชาติพันธุ ์อื่นอื่นก็จะให้