Page 121 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ลักษณะที่ไม่ เรี ยบ ถ้าอยู่ ในลักษณะที่ดีก็ จะทํานายออกมาดี แต่ ออกมาในลักษณะที่ไม่ดี ชีวิตคู่ของ
บ่าวสาวก็จะไม่ราบเรี ยบมากนัก
11. การป้ อนข้าวพาขวัญให้ บ่ าวสาว หลังจากผูกแขนและจํ้ าหวันเรี ยบร้อยแล้ว
จะมีการ “ป้ อนข้าวไข่โนย” ให้บ่ าวสาว ผู้ป้ อนข้าวคือพ่อล่ ามใช้ไข่ต้มที่ทํานายทายทักอนาคตให้เส้น
ผมของผู ้ หญิงผ่าครึ่ งไข่ต้ม (ที่ใช้เส้นผมผ่านั้ นเพื่อความเรี ยบของผิวไข่) ปั้ นข้าเหนียวพอคําแล้วเอาไข่
ผ่ าครึ่ งซีกใส่ การป้ อนพ่อล่ ามจะนั่งตรงหน้าบ่าวสาวแล้วผู ้ ชายจะนั ่งอยู่ ทางซ้ายมือของพ่อล่ าม ส่ ว
หญิงจะนั ่งอยู่ทางขวามือ แต่การป้ อนนั ่นมีคํากล่าวไว้ว่า “มือขวาป้ อนไข่อ้าย มื อซ้ายป้ อนไข่นาง”
ฉะนั้ นการป้ อนนี้ พ่อล่ามจึงต้องไขว้มือเพื่ อให้มือขวาป้ อนไข่อ้าย มือซ้ายป้ อนไข่นาง จากนั้นก็จะนํา
ข้าวเหนียวมาจิ้มเกลื อกับข้าวสาวที่เตรี ยมไว้ แล้วมีคําสั่งสอนคู่บ่ าวสาวไปด้วยในตัว หลังจากนั้ นก็
จะเป็ นการดื่มนํ้ าร่ วมขันกัน เป็ นอันว่าเสร็จพิธีป้ อนข้าว
12. การเฆ้ นเขย การเฆ้นเขยหมายถึงการอบรมสั่งสอนผู ้ ที่ จะมาเป็ นเขย โดยเจ้า
ลุ งตาพาข้าวฝ่ ายหญิงเป็ นผู ้ เฆ้น และพ่ อล่ามเป็ นผู ้ รับเฆ้นแทนตัวผู ้ เป็ นเขย
13. การสมมา การสมมาญาติ ๆ ฝ่ ายชายนี้ จะทําต่อจากการเฆ้นเขย เจ้าบ่าว
เจ้าสาวจะต้องนําสิ ่ งของต่อไปนี้ ไปสมมาญาติ ๆ (การสมมาหมายถึงการขอขมาต่อญาติผู ้ ใหญ่) ที่นอน
เล็กที่ พับได้ ผ้าห่มนวม หมอน ผ้าขาวม้า ผ้าแพรหรือผ้าแพรวา ผ้าซิ่ น ผ้าโสร่ง ดอกไม้ ธูปเทียน
การสมมานี้ ไม่ว่าบุคคลใดก็ตามจะต้องมีดอกไม้ธูปเที ยนเป็ นองค์ประกอบจะขาด
เสี ยไม่ได้ การสมมานี้ คล้าย ๆ การไปไหว้ญาติ ๆ ของฝ่ ายชาย ผู ้ รับสมมาเองก็ต้องให้เงินเป็ น
ค่ าตอบแทน สิ่ งของที่นํามาสมมาเป็ นการรับไหว้ เงินเหล่านี้ จะนําไปเป็ นต้นทุนในการดําเนินชีวิต
ของคู่ผัวตัวเมีย นอกจากนําเครื่ องสมมาเหล่านี้ ไปสมมาญาติ ๆ ฝ่ ายชายแล้วฝ่ ายหญิงจะต้องนํา
ดอกไม้ธูปเทียนที่ได้เตรียมไว้แจกผู ้ ที่มาช่วยงานทุกคน คล้าย ๆ กันเป็ นของฝากหรื อของชําร่ วย
นั ่นเอง
14. การเลี้ยงข้ าวเขยหรือพาข้ าวเขย การเลี้ ยงข้าวเขยนั้ นหมายถึงการเลี้ ยงคนที่ มี
ศักดิ์ เป็ นเขยของตระกูลนี้ มากินข้าวพร้อมกัน เขยในที่นี้ หมายถึ งลูกเขย หลานเขยของตระกูล การ
กิ นข้าวนี้ จะเป็ นการกินพอเป็ นพิธีหรื อจะกินจนอิ่มเลยก็ได้
15. การไปเหยียบบ้านปู่ บ้ านย่ าของสะใภ้ เมื่อเสร็ จจากการเลี้ ยงข้าวเขย ญาติ ๆ
ฝ่ ายหญิงจะเตรี ยมตัวพาสะใภ้ไปเหยียบบ้านปู่ บ้านย่าจะไปเป็ นขบวน มีพ่อล่ ามแม่ล่ามเป็ นผู ้ นําไป
ทางฝ่ ายชายก็จะต้องเตรี ยมอาหารไว้คอยต้อนรั บฝ่ ายหญิงด้วย เมื่อกิ นข้าวปลาอาหารอิ่มหนําสําราญ
แล้ว สะใภ้จะต้องไปตักนํ้ าใส่ตุ ่มบ้านปู่ บ้านย่าให้แล้วจึงไปผ่าฝื นนํามาเตรียมไว้ให้ ย่าไว้ก่อไฟใน
ตอนเย็น ธรรมเนียมการไปบ้านย่านี้ จะมีการล้างเท้าลูกสะใภ้ก่อนขึ้ นบ้านย่า จะทําเหมื อนการล้างเท้า
เขยทุกประการ กล่าวคือ ผู้ที่จะล้างให้จะต้องเป็ นญาติผู ้ น้อยและย ังไม่แต่ งงาน โดยการนําหินลับมีด