Page 97 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๓
ที่นิ ยมแพร่ หลาย มีการนําไปแสดงหน้าพระที่นั่ง และในบางช่ วงห่างหายขาดการส่ งเสริ ม การแต่งกายใน
การแสดงกระโน้ปติงต็อง ในระยะแรก ไม่ ได้มีรู ปแบบการแต่งกายที่เป็ นแบบฉบับ เพราะเป็ นการนํา
การละเล่นให้กับเด็ก ๆ ในหมู่บ้านเพื่อความสนุกสนาน เมื่อนํามาแสดงในงานบุญงานประเพณี งานรื่ นเริง
ต่าง ๆ ภายในหมู ่บ้าน (บ้านโพธิ์ กอง) ก็ไม่ ได้มีการแต่งกายเฉพาะเป็ นเพียงเครื่ องแต่งตัวปกติ ต่อเมื่อมีการ
พัฒนานําไปสู่การแสดงในระดับจังหวัดจึงได้กําเนิดเครื่ องแต่งกายขึ้ นซึ่ งสามารถนําเสนอได้ดังนี้
ยุคที่ ๑ เริ่ มแรกการประดิษฐ์ การละเล่ นกระโน้ ปติงต็อง(พ.ศ. ๒๔๘๐ – ๒๕๐๖)
ในยุคแรกที่มีการแสดงกระโน้ปติงต็อง ซึ่ งการแสดงเป็ นเพียงส่ วนประกอบของการแสดงสั้ น ๆ
สลับกับการแสดงกันตรึ มในงานบุญงานประเพณี งานรื่นเริ งต่าง ๆ ภายในหมู่บ้าน (บ้านโพธิ์ กอง) เช่น งาน
สงกรานต์ งานแห่กฐิ น แห่นาค งานแห่ ขันหมาก ดังนั้นลักษณะการแต่ งกายไม่มีรูปแบบพิ เศษ ผู้ แสดงจะ
ใส่ โสร่ งไหมกับเสื้ อที่ใช้สวมใส่ทั ่วไปเท่ านั้ น ไม่ได้เน้นที่ เครื่องแต่งกาย แต่เน้นท่าทางการเต้นให้เหมือน
ตั ๊กแตนตําข้าว รวมทั้ งการแต่งกายไม่ได้บ่ งบอกแยกเพศ แต่จะรู้ ได้จากการแสดงท่าทางการเต้น
ภาพที่ ๒๓ นายเต็ นและนายเหือนขณะแสดงกระโน้ปติงตอง
ที่มา : เอกสารว ัฒนธรรม ชุ ดที่ ๑ เพลงพื้นบ้านและการละเล่นพื้ นบ้านจังหว ัดสุริ นทร์
ยุคที่ ๒ เผยแพร่ โดยนายอําเภอเสนอ มูลศาสตร์ (พ.ศ. ๒๕๐๖ – ๒๕๔๐)
ในยุคนี้ เป็ นการส่ งเสริ ม สนับสนุ น ของราชการโดยนายเสนอ มูลศาสตร์ นายอําเภอปราสาทใน
ขณะนั้ น (พ.ศ. ๒๕๐๖) ทําให้เกิดการพัฒนาและมีการปรับการแสดงให้เป็ นรูปแบบมากขึ้ น จึงมีการ
ออกแบบชุดให้มีความคล้ายคลึงมากที่สุ ดหรื อ เพื่อให้เป็ นการสื่ อให้เห็นว่าเป็ นตั๊ กแตนตําข้าว และมีการแยก
เพศตัวผู ้ ตัวเมีย โดยการใส่ กระโปรงเล็ก ๆ ให้เห็ นความแตกต่าง ดังนั้ นในยุค นี้ จึงเป็ นจุดเริ่ มต้นในการ
พัฒนาชุ ดประกอบการแสดงของกระโน้ปติงต็อง โดยแบ่งลักษณะการแต่งกายออกเป็ นส่วนต่าง ๆ ดังนี้ คื อ
ส่ วนที่ ๑ เป็ นชุดเสื้ อ-กางเกงสี เขียวเย็บติดกันตกแต่งระบายที่ปลายแขนและขาทั้งสองข้าง ช่วงอก
มีการตกแต่งให้เหมือนลักษณะของท้องตั๊กแตนโดยใช้ผ้าสี เหลืองสลับกับสี เขียวยาวเป็ นปล้อง ๆ คล้ายท้อง
ตั ๊กแตนตําข้าว ยาวลงมาถึงเอว และมีระบายสี เขียวล้อมรอบ สําหรั บตัวเมียจะเพิ่มกระโปรงเป็ นริ้ วเล็ก ๆ
สวมทับอีกชั้ นหนึ่ ง เพื่อสื่อให้รู้ว่าเป็ นตัวเมีย