Page 2 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ข
ชื่อเรื่อง พลวัตประเพณีบุญกําฟ้าของกลุ่มชาติพันธุ์พวนในบริบทการท่องเที่ยวของ
ประเทศไทย
ผู้วิจัย นายบุ ณยสฤษฎ์ อเนกสุข และผู้ช่วยศาสตราจารย์อารีร ัตน์ เรืองกําเนิด
อาจารย์ที่ปรึกษา รองศาสตราจารย์ ดร. สมศักดิ ์ ศรีสันติสุ ข
คําสําคัญ พลวัต ประเพณีบุญกําฟ้า กลุ่มชาติพันธุ์พวน การท่องเที่ยว อัตลักษณ์
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาประเพณี บุ ญกําฟ้ าแบบดั ้ งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ ์
พวนในประเทศไทยว่ ามีลักษณะอย่างไร ตลอดจนเพื่อศึกษาการเกิดขึ้น ดํารงอยู่ และเปลี่ยนแปลง
ไปของงานประเพณีบุ ญกําฟ้ าของกลุ่มชาติพันธุ ์ พวนในบริบทการท่องเที่ยวของประเทศไทย โดย
ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพได้แก่ข้อมูลจากเอกสาร ข้อมูลจากการสังเกต และข้อมูลจากการ
สัมภาษณ์ในพื้ นที่ต่างๆ ประกอบไปด้วย บ้านหาดเสี้ยว ตําบลหาดเสี้ ยว อําเภอศรีสัชนาลัย
จังหวัดสุโขทัย อําเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี และตําบลบ้านผือ อําเภอบ้ านผือ จังหวัดอุดรธานี
ผ่านแนวคิดเกี่ยวกับอัตลักษณ์ แนวคิดเกี่ยวกับการประดิษฐ์ประเพณี และแนวคิดเกี่ยวกับการ
ท่ องเที่ยวเชิงชาติพันธุ์และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
ผลการวิจัยพบว่ าประวัติศาสตร์การต่อสู้และการอพยพของกลุ ่มชาติพันธุ ์พวนปรากฏ
เป็ นตํานานและพงศาวดารของประเทศสาธารณร ัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวเป็ นจํานวนมาก
สํ าหร ับชาวพวนในประเทศไทยแล้ วได้มีการอพยพเข้ามาคร ั ้ งสุดท้ายในร ัชสมัยพระบาทสมเด็จพระ
จุ ลจอมเจ้าอยู่หัว โดยมี การกระจายชุมชนไปยังจังหวัดต่างๆ เช่น สุโขทัย ลพบุรี สิงห์บุรี และ
อุ ดรธานี เป็ นต้น ทั ้ งนี้ การอพยพของกลุ่มชาติ พันธุ์พวนมี การยึดถื อประเพณีบุ ญกํ าฟ้ าเป็ น
ประเพณีหนึ่งประจํากลุ่มชาติพันธุ์ กระทั ่ งนํ าไปสู่การเป็นกิจกรรมทางการท่องเที่ ยวในป ัจจุบัน
สําหร ับ บ้านหาดเสี้ยว ตําบลหาดเสี้ ยว อํ าเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ประเพณีบุญ
กําฟ้ าอยู ่ในช่วงการปร ับตัวสู่ การเป็ นกิจกรรมทางการท่ องเที่ยว โดยมีความหมายถึ งการเป็น
วันหยุดที่ไม่ต้องมีการทํางานเพื่อให้สตรีชาวพวนพักผ่อนจากการทอผ้าไปขายต่างถิ่น และมี
กิจกรรมต่างๆ เช่น การทําขนมข้าวโค้ง การละเล่นลํ าพวน และการละเล่นนางกวัก
ส่วนอํ าเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี ประเพณีบุญกําฟ้ าเป็นกิจกรรมทางการท่องเที่ยว
เพิ่มมากขึ้น มีความหมายถึงการเคารพท้องฟ้า การเป็ นวันหยุดพักผ่อน การเป็ นวันขึ้นปี ใหม่ของ
พวน และการพยากรณ์ ความอุดมสมบูรณ์ โดยมีกิจกรรมต่างๆ เช่น การทําข้ าวหลาม การละเล่น
หมากเบี้ ย และการละเล่ นรํากําฟ้า
และตําบลบ้านผือ อําเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี ไม่มีการจัดประเพณีบุญกําฟ้ าเป็น
กิ จกรรมทางการท่ อง เที่ ยว คง เหลื อแต่ การยืดถื อปฏิบั ติ ของชาวพวนบางคนเท่ านั ้น