Page 95 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๔
เพลงดังกล่าวมีลักษณะประจําองค์ของเทพนั ้ นๆ แต่ป ัจจุบันเพลงที่นํามาบรรเลงเชิญ
เทพแต่ละองค์ในพิธีไหว้ครู อาจแตกต่างกันไป ซึ ่ งอาจสืบเนื่ องมาจากผู้บรรเลงได้ร ับสืบทอดมาจาก
ครูแต่ละคน หรือไม่ก็เพราะมีผู้ บรรเลงได้น้อย อาจด้วยครูรุ ่นเก่าๆ ไม่ได้ต่อไว้ให้ จึงทําให้ลักษณะ
เพลงที่ใช้บรรเลงเชิญครู จึงแตกต่างกันไป
การใช้เพลงบรรเลง ประกอบพิธีไหว้ครู ผู้ อ่ านโองการที่เป็ นครูละครชาวบ้าน มักไม่ใช้
เพลงประกอบมากนัก ส่วนใหญ่ใช้เพลงหน้าพาทย์ทั ่ วไป กอปรกับผู ้บรรเลงส่วนใหญ่เป็ นนักดนตรี
พื้นบ้านไม่ได้เพลงหน้ าพาทย์ชั ้ นสูง จึงปร ับลดเพลงประกอบพิธีให้น้อยลง (อนันต์ บัวสุวรรณ์,
๒๕๕๐ : สัมภาษณ์ )
๑.๗ โองการพิธีไหว้ครูละครชาตรี
ในพิธีไหว้ครูละครชาตรี พิธีกรผู้กระทําพิธีจะนํากล่าวคําไหว้ครู หรือที่ เรียกว่า โองการ
ซึ่ งมีลักษณะคงอักขระเดิมไว้ ดังตัวอย่างต่อไปนี้
โองการไหว้ครูละครชาตรี
(นายสาคร ภู่เหม)
บทไหว้ ครูละคร
อิมัง ธุป ัง วะร ังคันทัง ครูอาจาริยัง ปะติคันทัง ธิอะหังเทมิ (๓ จบ)
บทบู ชาครู
อิมังอัคคี พะหูบุบผัง อะหังวันทา ครูอาจาริยัง สัพพะเสยยัง วินาศสันติ
สิทธิปะระปะชา อิมัสมิง ภะวันตุเม (๓ จบ)
บทไหว้ ครู
ศรี ศรี วันนี้วันดี เป็ นวันที่พฤหัส ข้าพเจ้าได้แจงจัด เครื่องสังเวยนานา ข้าพเจ้าขอ
อาราธนา พระฤาษี ๔ พระองค์ พระฤาษีนารอด พระฤาษีนารายณ์ พระฤาษีตาไฟ พระฤาษีตาวัว
ที่สถิตอยู่ หัว ๔ ทวีปบัณพะตา ข้าพเจ้าขออาราธนา มาสู่ที่ สังเวย ข้าพเจ้าได้จัดสรรมาตามเคย ต่อ
ต่อกันมา ข้าพเจ้าขอคํานับที่ท่านเป็นครูบา ข้าขออัญเชิญมาสู่ที่สถาน ข้าพเจ้าขอเชิญพระวิสนุ กรรม
ท่ านเป็นผู้สร้างสรรค์ เครื่องเล่นสารพันนานา ดีด สี ตี เป ่า ครูใหม่ ครูเก่ า อีกทั ้ งครูผู้เฒ่า ที่ได้
สั ่ งสอนมา ทั ้ งครู พักลักจํา ครูแนะครูนํา ครูทํานิ ทํานอง ครู เสภา ละครร้อง ทํ านิทํานองนานา
ครูเต้นครูรํา ครูระบําทําท่า ครูมอญ ครูเขมร ครูพม่า ครูจีน ครูแขก ครูลาว ข้าขออัญเชิญครูผู้เฒ่า
ใหม่ เก่าสิ้นทั ้ งนั ้ น ฉิ่ ง ฉาบสารพัน เครื่ องเล่ นนานา ข้าพเจ้าขออัญเชิญมา สู่ที่ชัยมงคลนี้เถิด
ศรี ศรี วันนี้วันดี ข้าพเจ้าทั ้ งหลาย ขอกราบไหว้บูชา คุณบิดามารดา ครูบาอาจารย์ ที่ข้า
ได้ศึกษา ตามตําราของท่าน มีคุณอนันต์ แบ่งป ันวิชา ข้าจะขอไหว้วอน ยอกรซ้ายขวา น้อมเศียร
วันทา ด้วยเจตนาจากใจ ครูร้องครูเล่น ครูเต้นรํ าไทย ครูสอนทั ่ วไป ด้วยใจเมตตา ครูระนาด ครูฆ้อง
ครูกลองรํามะนา ครูเอก ครูทุ ้ม แก่หนุ่มที่ สํ าคัญ ตะโพนทับเทวัญ สารพันนานา สอนให้ได้รู้ ทั ้ งครู
มโนห์รา ครูหมอ ครูยา ครูคาถาเวทมนต์ ครูมาเบื้ องบน ครูต้นแนะนํ า ครูมนุษย์ ครูยักษ์ ครูพัก