Page 133 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๒๒
๕.๓.๒ เพลงหน้ าพาทย์ ที่ ใช้ประกอบการยกพล ใช้บรรเลงในการตรวจพล หรือ
ประกอบการยกทัพ เช่น เพลงกราวใน ดังตัวอย่างบทละครเรื่อง สังข์สินศิลป์ ขัย ตอน
พระสังข์ศิลป์ ชัย ไปตามหานางเกสรสุมณฑา ว่า
สั ่ งพลางชมชิดพิสวาส แล้วเสด็จออกจากอาสน์ อันเลขา
ทรงเครื่องอลงกฏรจนา มือขวาก็จับเอาศิลป์ชัย
มือซ้ายจับได้กระบองแก้ว แล้วสั ่ งเมียร ักพิสมัย
ความร ักหนักหน่ วงเป็นห่วงใย กอดจูบลูบไล้แล้วไคลคลา
เพลงกราวใน
๕.๓.๓ เพลงหน้าพาทย์ที่ ใช้ประกอบกิริยาเศร้าโศก เสียใจ
๕.๓.๓.๑ เพลงโอด ใช้สําหร ับ กิริยาการร้องให้อยู่กับที่ อาจเป็นนั ่ งร้องไห้
ยืนร้องไห้ นอนร้องไห้ ดังบทละคร เรื่อง สังข์ทอง ตอนกํ าเนิดพระสังข์ นางจันท์เทวี โดนขับไล่
ฟ ังคํา นางโศกซํ้าร ัญจวนหวนโหย
อนิ จจังทั้ งสนมาดนโดย โพยภัยมิให้แก่ใครมี
คิดว่าพอผลัดผ่อนได้ เมื่อไม่โปรดเกล้าเกศี
ตามแต่เวราของข้านี้ สาวศรีอย่าได้ทุ กข์ทน
เพลงโอด
๕.๓.๓.๒ เพลงทยอย โอด ใช้บรรเลงสําหร ับประกอบกิริยาอาการเคลื่อนที่
ร้องไห้ หรือเดินร้องให้ ในเชิงการแสดง ตัวละครจะเคลื่อนที่ไปอย่างช้า ๆ เพราะกํ าลังโศกเศร้าอาดูร
เช่ น ในบทละครเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ตอนนางวันทองส่ งพลายงาม ไปอยู่กับหลวงตาที่ อยุธยา
ในบทนั ้ น นางวันทองและพลายงาม ต่างสะอึกสะอื้ นรํ ่าไห้ ด้วยความอาลัยที ่ ต้องพลัดพรากจากกัน
หรือ บทละครเรื่องสังข์ศิลป์ขัย ตอนสังข์ศิลป์ชัยไปตามนางเกสรสุมณฑา เมื่อสังข์ศิลป์ขัยได้พบนาง
ศรีสุ พรรณ ว่า
เมื่อนั้ น พระสังข์ศิลป์ ชัยผู้รุ่งฟ้ า เห็นอามาทรงโศกา แล้วจึงกราบทูลพระ
เจ้าอา จงสร่างโศกาแสงศรี ขอเชิญเสด็จจรลี สุพรรณน้องพี่ จะช้าใย ว่าแล้วเสด็จไคลคลา สองนาง
กัลยาไม่อยู่ได้ เสด็จเดินตามพระทรามวัย เดินพลางสะอื้นให้ตามมา
เพลงทะยอย โอด
๕.๓.๔ เพลงหน้าพาทย์ใช้ประกอบการแผลงฤทธิ ์ บทละครชาตรี หลายเรื่องที่
ตัวละคร มีอิทธิฤทธิ ์ เพลงที่ ใช้ประกอบกิริยาการสําแดงฤทธิ ์ หรือแสดงปรากฎการณ์ที่ เกิดขึ้นโดย
ฉับพลัน ดังนี้
๕.๓.๔.๑ เพลงร ัว ใช้สําหร ับบรรเลงประกอบการแสดงอิทธิฤทธิ ์ ดัง
ตัวอย่างบทละคร เรื่องแก้วหน้าม้า ตอนที่ นางผีโขมดแสดงฤทธิ ์ ว่า