Page 111 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๐
ขั ้ นตอนการแสดง เป็ นเพียงการรําถวายมือเพื่อใช้ในการแก้บน รําจบ ๑ เพลง
เรียกว่า ๑ ยก ตัวละครต้องแต่ งยืนเครื่องแสดง และใช้ผู้แสดงอย่างน้ อย ๒ คู่ คือ พระ ๒ ตัว นาง
๒ ตัว รําด้วยเพลงช้าและเพลงเร็ว
๓.๑.๒ แสดงเป็ นเรื่อง
การแสดงละครชาตรีเป็นเรื่อง พบเห็นอยู่ทั ่ วไป จะมีการตกลงในเรื่องของสถานที่
ที่จะทําการแสดง ที่เจ้าภาพได้บนไว้ มักพบได้ ๓ แหล่งใหญ่ ๆ ดังนี้
๓.๑.๒.๑ การแสดงที่บ้าน หมายถึง เจ้าภาพที่ต้องการหาละครไปแสดง
ที่บ้าน เจ้าภาพต้องเตรียมของของแก้บน ได้แก่ หัวหมู เป็ ด ไก่ บายศรี ผลไม้ นํ้า เหล้า ดอกไม้ ธูป
เทียน หรือ สําร ับคาว หวาน ตามที่เจ้าภาพได้บนไว้ วางบนแคร่หน้ าศาลพระภูมิ หรือศาลเพียงตา
โดยปลูกโรงละคร หันหน้ าไปยังทิศที่ตั ้ งศาลนั้ น ๆ ขั ้ นตอนการแสดงตามแบบละครชาตรี จะเน้ นที่
การร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ มาประทับที่ศาลเพียงตา การรําถวายมือ จับเรื่องเริ่มแสดงเวลา ๑๐.๓๐ น.
จนถึงเวลา ๑๒.๐๐ น. ทําพิธีลาเครื่องสังเวยแล้วพักการแสดง เริ่มแสดงต่ อเวลา ๑๓.๓๐-๑๕.๐๐ น.
ป ัจจุบันการแสดงที่บ้านยังมีเจ้าภาพหาละครแสดงในลักษณะนี้จํานวนมาก
๓.๑.๒.๒ การแสดงที่วัด ในป ัจจุบันวัดในพื้นที่ จังหวัดอ่ างทอง และ
จังหวัดใกล้เคียง มีพระศักดิ ์ สิทธิ ์ ที่ เป็ นเคารพนับถือ จํานวนมาก เช่น วัดป ่าโมก วัดขุนอินทประมูล
วัดสี่ ร้อย วัดโพธิ ์ ปลํ้า เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีวัดในจังหวัดใกล้เพียง ซึ่ งเป็นพื้นที่บริการของละคร ใน
จังหวัดอ่างทอง เช่น วัดน้อย วัดปราสาททอง วัดถนน วัดเสาธง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นต้น
การแสดงเริ่มด้วยเจ้าภาพ จุ ดธูปเทียน ถวายดอกไม้ บอกกล่ าวถึงการแก้บน วงปี่พาทย์โหมโรง
เริ่มด้วยการรําถวายมือ จับเรื่อง เริ่มแสดงเวลา ๑๐.๓๐ น. พักเวลา ๑๒.๐๐ น. เริ่มแสดงต่อเวลา
๑๓.๓๐-๑๕.๐๐ น.
๓.๑.๒.๓ การแสดงที ่ ศาลเจ้า จัดการแสดงเหมือนที่วัด โดยละครอาจ
ไม่ร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ก็ได้ เนื่องจากแสดงอยู่ต่อหน้าสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ แล้ว การแสดงเริ่มด้วยเจ้าภาพ
จุดธูป บอกกล่าวถึงการแก้บน ปี่ พาทย์โหมโรงเริ่มด้วยการรําถวายมือ บริเวณศาลเจ้า จับเรื่อง เริ่ม
แสดงเวลา ๑๐.๓๐ น. จนถึงเวลา ๑๒.๐๐ น. ทําพิธีลาเครื่องสังเวย แล้วพักการแสดง เริ่มแสดงต่อ
เวลา ๑๓.๓๐ - ๑๕.๐๐ น.
นอกจากนี้ พบว่า การแสดงละครของละครในอําเภอป ่าโมก เมื่อถึ งเวลา ๑๒.๐๐ น.
ละครลาเครื่องสังเวยแล้ว จะแสดงต่อจนถึงเวลา ๑๔.๐๐ น. โดยไม่พักกลางวัน โดยผู ้ แสดงใช้เวลา
ช่วงแสดงร ับประทานอาหารกลางวัน โดยที่ ผู ้ แสดงคนใดไม่มีบท ร ับประทานอาหารในขณะที่ ผู้แสดง
บทอื่น ๆ ดําเนินการแสดง
การแสดงที่ วัดและที่ศาลเจ้า ช่วงที่จะรําถวายมือต้องไปรําบริเวณ ต่อหน้าสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์
จึงต้องยกวงดนตรีและผู้ รํ าไปด้วย เช่น ในโบสถ์ ศาลา เป็ นต้น ยกเว้นแต่ ในบริเวณนั ้ นไม่มีพื้นที่
สํ าหร ับรํา สามารถรําถวายมือบริเวณโรงละครได้ และการแสดงแก้บนที่ วัด หรือที่ศาลเจ้านี้ สามารถ
แสดงแก้บนได้ทั ้ งเวลา กลางวันและกลางคืนด้วย