Page 101 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๙๐
๑.๒.๑.๑ กษัตริย์ ได้แก่ เจ้าเมืองต่าง ๆ ส่วนมากมักเป็ นบิดาหรือมารดา
ของพระเอกหรือนางเอก ในการดําเนินเรื่องส่วนใหญ่มักมีบทบาทน้อย แต่มักเป็ นเหตุสําคัญที่ จะ
ผูกเรื่องให้ดําเนินต่อไป เช่น เรื่องพระอภัยมณี ท้าวสุทัศน์ พระราชบิดาของ พระอภัยมณีและ
ศรีสุ วรรณ ไม่พอใจที่โอรสทั ้ งสองเรียนวิชาเป ่าปี่และกระบี ่ กระบอง ขับไล่โอรสทั ้ งสองออกจากเมือง
หรือเรื่อง ลักษณวงศ์ ท้าวพรหมทัต สั ่ งฆ่ านางสุวรรณอําภาตามคํายุยงของนางยักษ์พาหุวิช เป็ นต้น
บุ คลิกของตัวกษัตริย์ในการแสดงละครชาตรีหลายเรื่องที่ตัวละครกษัตริย์
เหล่านี ้ มิได้กระทําตนให้มีลักษณะสง่างาม น่ าเกรงขาม แบบกษัตริย์ทั ่ วไป บางเรื่องผู้ประพันธ์
กําหนดภาพลักษณ์ให้มีลักษณะตลกขบขัน ชวนให้สมเพช เช่น ทํางก ๆ เงิ่น ๆ หรือเป็นคนหูเบา
หลงเชื่อตัวร้ายในตอนต้ น ทําให้ตัวเอกที่ไม่มีความผิดต้องได้ร ับผล แต่ ท้ายที่ สุ ดตัวกษัตริย์จะรู ้
ความจริง เช่น ท้าวสุวรรณุ ราช กษัตริย์แก่ หลงร ักนางจันทร์สุดา ทํากิริยา งก ๆ เงิ่น ๆ แล้วให้
พราหมณ์คาวี ชุบตัวให้หนุ่ม เป็ นต้น
๑.๒.๑.๒ นางกษัตริย์หรือมเหสี เป็ นตัวละคร ที่ มีการดําเนินเรื่องคล้าย
กษัตริย์ แต่มีบทบาทเป็ นเพียงผู้ตาม แม้บางคร ั ้ งเห็นว่า กษัตริย์ทําไม่ถูกต้อง ก็มิได้คัดค้าน หรือ
ละครบางเรื่อง กษัตริย์มีมเหสี ๒ องค์ ในกรณีนี้ ฝ ่ายหนึ่งเป็นคนดี น่าสงสาร อีกฝ ่ายหนึ่งเป็ นตัวโกง
อิจฉาริษยา หาหนทางกลั ่ นแกล้งมเหสีฝ ่ายดีอยู่เนือง ๆ ทําทุกวิถีทาง เช่น ทําเสน่ ห์ เล่ห์กล ใน
ตอนต้นมเหสีฝ ่ายไม่ดี เป็ นฝ ่ายชนะ ท้ายที่สุดจะพิสู จน์ได้ว่า มเหสีฝ ่ายดีเป็นผู ้ บริสุทธิ ์ คนชั ่ วต้อง
ได้ร ับผลกรรม
๑.๒.๑.๓ ตัวเอกฝ ่ายชาย โดยมากเป็นโอรส มักเป็ นผู้มีความสามารถ
พิเศษต่าง ๆ มีของวิเศษคู่บุ ญบารมี ของนี้อาจติดตัวมาแต่เกิด หรือเป็นของที่ได้ร ับจากเทวดา
ฤๅษี ยักษ์ หรือบุคคลอื่น เช่น โกมินทร์ มีกําไลวิเศษ พระตรีสุริยา มีธงมณี เป็ นต้น นอกจากนี้
ตัวเอกฝ ่ายชายจะเป็ นผู้มีรูปงาม กล้าหาญ เจ้าชู้
๑.๒.๑.๔ ตัวเอกฝ ่ายหญิง มักเป็ นนางกษัตริย์ หรือเป็นผู้ที่มีกําเนิด
แปลก ๆ เช่ น เรื่องพระมณีพิชัย นางยอพระกลิ่นถือกําเนิดในกระบอกไม้ไผ่ เรื่องพระสุวรรณคันธรส
นางมณฑาทิพย์ เกิดในวิมานไม้มณฑา (ปล้องไม้ไผ่) เป็นต้น
ตัวเอกฝ ่ายหญิง มักมีรู ปร่างงดงามและมีจิตใจดี แม้ว่าตัวเอกบางตัว
จะเป็นธิดาของกษัตริย์ยักษ์ แต่นางก็เป็ นมนุษย์ที่มีรูปร่างงดงาม ตัวเอกฝ ่ายหญิงบางตัว เช่น นาง
แก้วหน้ าม้า ในตอนแรกไม่งดงาม ภายหลังได้แหวนวิเศษจากพระฤาษี สามารถเปลี่ยนเป็ นรูปงาม
นอกจากนี้ ตัวเอกฝ ่ายหญิงจะมีความซื่อสัตย์ ร ักเดียวในเดียว จงร ักภักดีต่อสามี
๑.๒.๑.๕ นางโกง ส่ วนมากเป็ นหญิงที่ ตัวเอกฝ ่ายชายได้เป็นภรรยา อาจ
เป็ นธิดากษัตริย์ เช่ น นางร ัชนี ธิดาท้าวสุทัต (เรื่องแก้วหน้าม้า) หรือเป็ นนางตลาด เช่น นางยี่สุ ่ น
(เรื่องลักษณาวงศ์) มีลักษณะเป็ นคนใจร้าย อิจฉาริษยา เห็นแก่ตัว
๑.๒.๑.๖ พี่ เลี้ยง คนสนิ ท ตัวเอกทั ้ งฝ ่ายชายและฝ ่ายหญิง มีความ
จงร ักภักดีต่อตัวเอกมาก อาจทําหน้าที่เป็ นผู้จัดการสิ่งต่าง ๆ ให้กับตัวเอก เช่น เป็นแม่ สื่อ นําความ
ไปแจ้ง ช่วยเหลือทุกสิ่งทุกอย่างตามที่ตัวเอกต้องการ