Page 59 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

46
3. วงเครื่องสาย วงเครื่ องสาย เป็ นวงดนตรี ที่ประกอบด้วยเครื่ องดนตรี ประเภทเครื่ องสาย
เป็ นหลัก และมี เครื่ องดนตรี ประเภทเครื่ องเป่ าเป็ นส่ วนประกอบ เครื่ องดนตรีประเภทตี ใช้โทน
รํามะนาบรรเลงจังหวัดหน้าทับ และมี ฉิ่ ง ฉาบ กรั บ โหม่ง ร่ วมบรรเลงประกอบจังหวะ วง
เครื่ องสายของไทยแบ่ งออกเป็ น 3 ประเภท คื อ วงเครื่ องสายไทย วงเครื่ องสายผสม และวง
เครื่องสายปี่ ชวา
วงเครื่ องสายไทย เป็ นวงดนตรี ที่เหมาะสําหรับการบรรเลงในอาคาร ใช้ขับกล่อมในพิธี
มงคล วงเครื่ องสายไทยมีอยู่ 2 ขนาด คือ วงเครื่ องสายวงเล็ก และวงเครื่ องสายเครื่ องคู่
วงเครื่องสายวงเล็ก ประกอบด้วยเครื่ องดนตรี ในตระกูลเครื่ องสายและเครื่ องเป่ าอย่างละ
หนึ่ งเครื่ อง คือ จะเข้ 1 ตัว ซอด้วง 1 คัน ซออู้ 1 คัน ขลุ่ย 1 เลา โทน-รํามะนา 1 คู่ ฉิ ่ ง 1 คู่ ฉาบ 1
คู่ กรับ 1 คู่ โหม่ง 1 ใบ
วงเครื่ องสายเครื่ องคู่ ประกอบด้วยวงเครื่ องสายวงเล็ กเป็ นหลัก แต่ เพิ่ มเครื่ องดนตรี
ประเภททําทํานองจากหนึ่ งเป็ นคู่หรื อสองคู่หรื อสามคู ่ ประกอบไปด้วย จะเข้ 2 ตัว ซอด้วง 2 คัน
ซออู้ 2 คัน ขลุ่ย 2 เลา ฉิ่ ง 1 คู่ ฉาบ 1 คู่ กรับ 1 คู่ โหม่ง 1 ใบ และโทนรํามะนา 1 คู่
วงเครื่องสายผสม เป็ นการนําเอาเครื่ องดนตรี ที่อยู่นอกเหนื อวงเครื่ องสายไทยมาเล่นผสม
เช่น ซอสามสาย ระนาด ไวโอลี น ออร์ แกน ขิม และแคน เป็ นต้น ทั้ งนี้ เครื่ องดนตรีที่ นํามาผสม
ต้องคํานึงถึงความกลมกลื นเป็ นหลัก เมื่อนํามารวมกันแล้วจะเรียกชื่ อตามเครื่ องดนตรี ที่นํามาผสม
เช่น ถ้านําขิมมาร่วมบรรเลงก็จะเรี ยกว่า วงเครื่ องสายผสมขิม ถ้าหากนําออร์ แกนมาบรรเลงร่ วม ก็
เรี ยกว่า วงเครื่องสายผสมออร์ แกน
วงเครื่องสายปี่ ชวา เป็ นวงดนตรี ที่ประกอบด้วยเครื่ องดนตรี ในวงเครื่ องสายไทยเป็ นหลัก
แต่ นําปี่ ชวามาบรรเลงแทนขลุ ่ยเพียงออ คงเหลือไว้แต่ เพียงขลุ่ ยหลีบซึ่ งมีเสี ยงสู ง เครื่ องหนังซึ่ งใช้
ในการบรรเลงหน้าทับในวงเครื่ องสายทั่วไป เช่น โทน-รํามะนา ซึ่ งมีเสี ยงเบามาก ไม่เหมาะกับปี่
ชวาซึ่ งมี เสี ยงดัง จึงเปลี่ ยนมาใช้กลองแขกบรรเลงแทน วงเครื่ องสายชวามี 2 ขนาด คื อ วง
เครื่องสายปี่ ชวาวงเล็ก และวงเครื่ องสายปี่ ชวาวงใหญ่
วงเครื่ องสายปี่ ชวาวงเล็ก ประกอบไปด้วย ปี่ ชวา 1 เลา ขลุ่ยหลี บ 1 เลา ซอด้วง 1 คัน ซอ
อู ้ 1 คัน จะเข้ 1 ตัว กลองแขก 1 คู่ ฉิ ่ ง 1 คู่ ฉาบ กรั บ โหม่ง ตามความเหมาะสม
วงเครื่ องสายปี่ ชวาวงใหญ่ เครื่ องดนตรี เป็ นชิ้นเดียวกับวงเครื่ องสายปี่ ชวาวงเล็ก แต่เพิ ่ ม
ดนตรี ในตระกู ลเครื่ องสายให้เป็ น 2 หรื อหนึ่ งคู่ ดังนี้ ปี่ ชวา 1 เลา ขลุ่ยหลีบ 1 เลา ซอด้วง 2 คัน
ซออู้ 2 คัน จะเข้ 2 ตัว กลองแขก 1 คู่ ฉิ ่ ง 1 คู่ ฉาบ กรับ โหม่ ง ตามความเหมาะสม