Page 140 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

125
เรื ออากาศเอกโองการ กลีบชื่ น (พ.ศ. 2455-2520) ศิ ษย์เอกคนหนึ่ งของท่านครู หลวงประดิษฐไพเราะ
อดี ตหัวหน้าแผนกดนตรี ไทยกองการสังคีต กรมศิ ลปากร
เรื ออากาศเอกโองการ กลีบชื่น มีนามเดิ มว่า ทองต่อ เป็ นบุตรของนายขําและนางทองอยู่ ซึ่ ง
เป็ นเจ้าของวงปี่ พาทย์ประจําอยู่วัดพระพิเรนทร์ และวัดอนงคาราม ครู โองการ จึงมีชี วิตคลุ กคลีอยู่กับ
ดนตรี ไทยมาตั้ งแต่เด็ กโดยมีบิดาเป็ นผู ้ ฝึ กสอนให้ เมื่ออายุได้ 6 ปี ได้เรียนปี่ พาทย์กับครู ปริ ก โตสง่า
อายุ 8 ปี ได้ต่ อเพลงกับครูเจริ ญ และเข้าถวายตัวเป็ นมหาดเล็กในสมเด็จพระบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ าฯ กรม
ขุ นเพชรบูรณ์ อินทราชัย จนกระทั่งกรมขุนเพชรบู รณ์ฯ สิ้ นพระชนม์ จึงได้ไปเรี ยนดนตรี ต่ อจากครู
หลวงประดิ ษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ซึ่ งเป็ นเลิศในทางปี่ พาทย์ ได้แสดงความสามารถจนเป็ นที่
พอใจของครู หลวงประดิษฐฯ มาก ครู โองการเป็ นศิษย์ก้นกุฏิของท่านครู หลวงประดิษฐฯ คนหนึ่ ง
ปี พ.ศ. 2467 เข้ารับราชการในกองปี่ พาทย์และโขนหลวง จนถึง พ.ศ. 2474 ก็ลาออกไปถวายตัว
อยู่ กับสมเด็จเจ้าฟ้ าฯ กรมหลวงลพบุรี ราเมศร์ ที่วังบางคอแหลม เป็ นนั กดนตรี ตี ระนาด ตึฆ้องเล็ก
ประจําวงวังบางคอแหลม ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2477 หลวงวิจิตรวาทการ ได้เปิ ดโรงเรี ยนนาฎดุริ ยางค์ขึ้ น
คุณหญิ งชิ้น ศิลปบรรเลง ได้นําครูโองการเข้าไปเป็ นครู สอนวิชาปี่ พาทย์ที่โรงเรี ยนนี้ ด้วย ซึ่ งต่อมาเป็ น
วิทยาลัยนาฏศิลป และในปี พ.ศ. 2477 นั้ นเอง ครู โองการก็ได้ เป็ นผู้ควบคุมวงดนตรี ไทยร่ วมในคณะ
นาฎศิ ลป เป็ นทู ตสั นถวไมตรี ไปประเทศญี่ ปุ่ นเป็ นครั้ งแรกไปอยู่ในญี่ ปุ่ นเป็ นเวลานาน 4 เดื อน
เนื่องจากครู เป็ นผู้ มีความรู ้ในภาษาญี่ปุ่ นถึงขั้ นทําหน้าที่เป็ นล่ามได้
ครู ได้เปลี่ยนชื่อจากทองต่อ มาเป็ น โองการ เมื่อปี พ.ศ. 2483 โดยหลวงวิ จิตรวาทการเป็ นผู ้
เปลี่ ยนให้ ต่อมา พ.ศ. 2490 สอบชั้ นตรี ได้และเริ่ มเรี ยนโน้ ตสากลจนอ่านเขียนได้คล่อง ในสมัยนั้ นที่
ต้องบรรเลงเพลงชาติของประเทศต่ างๆ ในงานของทางราชการ ครู โองการจะเป็ นผู้อ่านโน้ตให้แก่
วงดนตรี และควบคุมการบรรเลงด้ วย เมื่อครู สอบชั้ นโทได้ใน พ.ศ. 2497 ได้ดํารงตําแหน่ งหัวหน้า
แผนกดุริยางค์ไทย กองการสังคีต กรมศิ ลปากร จนถึง พ.ศ. 2500 จึงโอนมารับราชการ ณ กองดุ ริยางค์
กองทัพอากาศ เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 ได้รับราชการเป็ นทหารอากาศอยู ่ จนถึง พ.ศ. 2510 ก็
ลาออกรั บบํานาญ แต่ กองดุริ ยางค์ทหารอากาศก็ย ังเชิ ญให้ครู ไปทําการสอนพิเศษให้แก่ วงดนตรีไทย
ของทหารอากาศอยู่จนวาระสุ ดท้ายของชี วิต
ครู โองการ เป็ นผู ้ ที่มีสติ ปัญญาเฉลียวฉลาดสมัยเมื่อย ังเป็ นเด็กได้รับเลื อกเข้าเป็ นผู ้ บรรเลงฆ้อง
เล็ก วงวังบูรพา โดยมีครู หลวงประดิษฐไพเราะ (ศรี ศิลปบรรเลง) เป็ นผู ้ คุมวง ประชันกับวงวังบางขุน
พรหม ซึ่ งมีครู จางวางทั่ว พาทย์โกศล เป็ นผู ้ คุมวง และวงเจ้าพระยาธรรมาธิ กรณาธิบดี ซึ่ งมี พระยา
เสนาดุ ริยางค์ (แช่ม สุ นทรวาทิน) เป็ นผู ้ คุมวง ปรากฏว่า ครู โองการ ได้รับรางวัลที่ 2 ในการตีฆ้องเล็ก