123
กลุ
่
มที่
2 นั
กดนตรี
นายเผื
อด นั
กระนาด (พ.ศ. 2455-2505)
(ศิ
ษย์
ก้
นกุ
ฏิ
คนเก่
งสุ
ดของท่
านครู
หลวงประดิ
ษฐ์
ไพเราะ
(จางวางศร) นั
กระนาดที่
มี
ฝี
มื
อเพลงเดี
ยวเหลื
ออยู
่
มากที่
สุ
ดคนหนึ
่
งในยุ
คปั
จจุ
บั
น)
นายเผื
อด นั
กระนาด เป็
นนั
กระนาดเอกฝี
มื
อดี
มากคนหนึ
่
งของกรมศิ
ลปากร บิ
ดาชื่
อ เมฆ
มารดา ชื่
อ ปุ
ย เกิ
ดเมื่
อวั
นที่
22 กุ
มภาพั
นธ์
พ.ศ. 2455 ที่
ตํ
าบลบางกะพ้
อม อํ
าเภออั
มพวา จั
งหวั
ดสมุ
ทร
สงครรม ต้
นตระกู
ลเป็
นนั
กดนตรี
สื
บเชื
้
อสายกั
นมาหลายสมั
ย และเกี่
ยวเนื่
องเป็
นญาติ
กั
บครู
สุ
ข นั
ก
ดนตรี
แห่
งอั
มพวาด้
วย บิ
ดานั
้
นชํ
านาญดนตรี
ปี่
พาทย์
โขนละครมาก ส่
วนมารดานั
้
นเป็
นตั
วละครที่
มี
ชื่
อเสี
ยงคนหนึ
่
ง
ครู
เผื
อดเรี
ยนหนั
งสื
อสอบได้
ชั
้
นประถมปี
ที่
3 จากโรงเรี
ยนวั
ดแจ้
ง จั
งหวั
ดสงขลา เมื่
อปี
พ.ศ.
2466 แล้
วเข้
ามาเรี
ยนต่
อในกรุ
งเทพฯ จนจบประถมปี
ที่
4 เรี
ยนดนตรี
กั
บบิ
ดาและช่
วยงานอยู
่
ในวงจน
โตเป็
นหนุ ่
ม บิ
ดาจึ
งนํ
ามาฝากเป็
นศิ
ษย์
ของหลวงประดิ
ษฐ์
ไพเราะ (ศร ศิ
ลปบรรเลง) ได้
ฝึ
กหั
ดระนาด
จนชํ
านาญมี
ฝี
มื
อดี
มากจนถึ
งท่
านครู
หลวงประดิ
ษฐ์
ฯ ยกย่
องว่
าเป็
นศิ
ษย์
มื
อระนาดแนวหน้
าคนหนึ
่
งของ
ท่
าน ได้
เคยแสดงฝี
มื
อระนาดเอกในงานประชั
นดนตรี
ที่
วั
งลาดวั
ลย์
(ปั
จจุ
บั
นเรี
ยกว่
า วั
งแดง เป็
น
สํ
านั
กงานทรั
พย์
สิ
นส่
วนพระมหากษั
ตริ
ย์
) เป็
นการประชั
นในวั
นประสู
ติ
ครบสี่
รอบของสมเด็
จเจ้
าฟ้
า
ยุ
คลทิ
ฆั
มพร กรมหลวงลพบุ
รี
ราเมศร์
เมื่
อเดื
อนมี
นาคม พ.ศ. 2473 ซึ
่
งมี
วงดนตรี
เข้
าประชั
นรวม 3 วง
ครู
เผื
อดเป็
นคนตี
ระนาดเอกประจํ
าวง วั
งบางคอแหลมได้
แสดงความสามารถเป็
นที่
เลื่
องลื
อกั
นมากใน
ครั
้
งนั
้
นว่
าเป็
นคนดี
มี
ฝี
มื
อมาตั
้
งแต่
ครั
้
งนั
้
นโดยที่
ครู
เผื
อดมี
อายุ
เพี
ยง 18 ปี
ครั
้
นเปลี่
ยนแปลงการปกครองในปี
พ.ศ. 2475 แล้
ว ก็
ย ั
งประจํ
าอยู
่
วงดนตรี
ของหลวงประดิ
ษฐ์
ไพเราะเรื่
อยมา จนถึ
ง พ.ศ. 2485 จึ
งได้
ไปศึ
กษาเพิ
่
มเติ
มเกี่
ยวกั
บการเขี
ยนโน้
ตที่
หมวดดุ
ริ
ยางค์
ทหารเรื
อ
จนถึ
ง พ.ศ. 2491 หลวงประดิ
ษฐ์
ไพเราะ (ศร ศิ
ลปบรรเลง) จึ
งได้
ชั
กชวนให้
มารั
บราชการในกรม
ศิ
ลปากรก็
ได้
เป็
นนั
กระนาดเอกประจํ
ากรมในตํ
าแหน่
งศิ
ลปิ
นจั
ตวามาตั
้
งแต่
อายุ
ได้
35 ปี
เศษ)
นายเผื
อดได้
ทํ
าหน้
าที่
บรรเลงเพลงประกอบการแสดงโขน ละครของกรมศิ
ลปากร มาตั
้
งแต่
ครั
้
งโรงละครศิ
ลปากรย ั
งอยู
่
ชิ
ดรั ่
วมหาวิ
ทยาลั
ยธรรมศาสตร์
(ก่
อนไฟไหม้
) ได้
ชื่
อว่
าตี
ระนาดมโหรี
ไพเราะ ส่
วนฝี
มื
อในทางปี่
พาทย์
ไม้
แข็
งก็
มี
ชื่
อว่
าตี
ระนาดไหว เรี
ยบและทางเพลงดี
ได้
เป็
นผู
้
บรรเลง
ระนาดเอกในการแสดงดนตรี
สํ
าหรั
บประชาชนที่
สั
งคี
ตศาลาในบริ
เวณพิ
พิ
ธภั
ณฑ์
สถานแห่
งชาติ
มา
ตั
้
งแต่
ต้
น และทํ
าหน้
าที่
เป็
นผู
้
บรรเลงทางวิ
ทยุ
กระจายเสี
ยงแห่
งประเทศไทยเป็
นประจํ
า โดยมี
ครู
อุ
ษา
สุ
คั
นธมาลั
ย ครู
แช่
มช้
อย ดุ
ริ
ยพั
นธุ
์
ครู
ประเวศ กุ
มุ
ท เป็
นนั
กร้
องประจํ
า หากเข้
าคู
่
กั
บครู
เหนี่
ยว ดุ
ริ
ย